Τρίτη, 28 Φεβρουαρίου 2017

Η συμφωνία του τσαμπάση


 
 
 
Η τελευταία ταινία του Matt Damon για τον Jason Bourne με τον ομώνυμο τίτλο  είχε μια ενδιαφέρουσα πτυχή : ο ήρωας προσπαθεί να ξεφύγει από τον δολοφόνο του στην φλεγόμενη Αθήνα. Νυχτερινές διαδηλώσεις με εκατοντάδες μολότοφ, πανδαιμόνιο με Ματ , δεκάδες ελληνικές σημαίες, γενικό χάος , ανακοινώσεις για «κατάσταση ανάγκης» , οπλοφόροι σε ταράτσες , εκτελέσεις εν ψυχρώ και όλα αυτά με την δυνατότητα της CIA να παρακολουθεί τα πάντα μέσω καμερών, να κατευθύνει τον εκτελεστή εναντίο του Bourne με ακρίβεια χιλιοστού: αυτή είναι η Αθήνα που θα δει ο μέσος θεατής της ταινίας.
Δεν φτάνει που η Αθήνα παρουσιάζεται ως εάν οι αναρχικοί είναι εκατό χιλιάδες η δε Στουρνάρα δεν είναι παρά ένας από τους χίλιους διακόσιους δρόμους που γίνονται επεισόδια, η αρνητική έκπληξη έρχεται στο τέλος της ταινίας όπου αναφέρονται οι τεχνικοί συντελεστές. Αυτό το κινηματογραφικό νυχτερινό υπερθέαμα καταστροφών έχει γυριστεί στην Τενερίφη όπου εργάστηκαν συνολικά περίπου διακόσιοι  άνθρωποι μόνο ως τεχνικοί. Στις αναφορές της ταινίας απουσιάζουν οι ηθοποιοί που έπαιζαν το πλήθος.
Ο κύριος Damon δεν φτάνει που μας παρουσιάζει ως Ευρωπαϊκή εκδοχή του Χαλεπίου ,  δεν γύρισε ούτε μια σκηνή στην Αθήνα για να πληρωθεί κανένας τεχνικός, ηθοποιός και τελικά έστησε μια νύκτα Δεκεμβρίου 2008 με  κοστούμια, ελληνικές πινακίδες, Ματ κλπ όλα «κατασκευασμένα». Αν τα γύριζε αυτά στην Αθήνα θα μας έμενε η δυσφήμηση αλλά θα «έπεφτε» και κανένα ευρώ στην πόλη.
Με κάποιο τρόπο ο Damon μας αντιμετώπισε όπως η διεθνής κοινή γνώμη: εξεγερμένους και εκνευρισμένους κατά της λιτότητας , αρκετά γραφικούς όμως  ώστε να μας αρμόζει η συμπάθεια προς τον αδύνατο αλλά και η απαραίτητη απόσταση για το «ου μπλέξεις». Ωραία η Αθήνα με τις φλόγες αλλά όχι και να βάλουμε τα λεφτά μας να την να κινηματογραφήσουμε. Συμπαθείς οι Έλληνες ως το αρχέτυπο της Ευρωπαϊκής λιτότητας, αλλά η απόσταση ασφαλείας επιτρέπει την έκφραση συμπάθειας.
Την ώρα που  η λεγόμενη δεύτερη αξιολόγηση καθυστερεί λόγω του συγχρονισμού ενός πλήθους παραγόντων και ενώ η βλάβη από την παράταση είναι προφανής, διάφοροι συντελεστές από το Ευρωπαϊκό σύστημα δεν φείδονται επαίνων και ευσήμων εκδηλώνοντας την υποτίμηση τους μέσω του υποκριτικού παραγορητικού λόγου. Οι όποιοι ικανοποιημένοι από την πορεία των μεταρρυθμίσεων δεν μπορούν να επέμβουν ώστε να τελειώνει η εκκρεμότητα;
Η αξιολόγηση μοιάζει με τις ιδιόμορφες συμφωνίες του τσαμπάση ( ζωέμπορα) στις ζωοπανηγύρεις της μεταπολεμικής αγροτικής Ελλάδας. Ο τσαμπάσης παίρνει προμήθεια από αγοραστή και πωλητή. Πριν καλά καλά κλείσει η συμφωνία παίρνει τα χέρια των συναλλασσόμενων και τα υποχρεώνει σε μια χειραψία συμφωνίας. Οι συναλλασσόμενοι συνεχίζουν να διαφωνούν στο τίμημα αλλά τα χέρια τους δεμένα κινούνται πάνω κάτω από την επέμβαση του ζωέμπορα. Η χειραψία μπορούσε να κρατήσει πολλά λεπτά ή να λυθεί στο τέλος προς απογοήτευση του μεσολαβητή. Την σκηνή αυτή μας παρέδωσε μοναδικά ο Τορνές στον «Μπαλαμό».
Αυτή η συμφωνία για την αξιολόγηση ,είναι μια ουσιαστικά μια επερχόμενη συμφωνία που τυπικά μπορεί να ακυρωθεί  ανά πάσα στιγμή αλλά κάποιος ενδιάμεσος έχει πάρει τα χέρια των πρωταγωνιστών και τα κινεί δεμένα ως εάν να έχει λήξει το θέμα. ‘Όλα είναι κατανοητά : η κυβέρνηση πρέπει να κρατήσει μια στοιχειώδη αριστερόφωνη ρητορεία ότι μάχεται σκληρά, οι δανειστές πρέπει να παριστάνουν ότι ξέρουν τι θέλουν τελικά, επομένως η αενάως επερχόμενη συμφωνία βολεύει τις κλασσικές δυνάμεις αδρανείας όπως αυτές έχουν σχηματιστεί μετά το τρίτο μνημόνιο.
Μια πραγματική έξοδος της Ελλάδος στις αγορές ίσως να ήταν τόσο ριζική αλλαγή που να απορρύθμιζε τους πάντες ,έστω και αν ρητορικά αυτή είναι η λεγόμενη «λύση».
Εδώ και καιρός όλο και γίνεται ορατός ο κίνδυνος πως το καινοφανές μοτίβο της συμφωνίας για μια επερχόμενη συμφωνία η οποία όμως μπορεί να μπλοκάρει , αυτή η διαρκής συνθήκη μιας πραγματικότητας υπό αίρεση , να γίνει όχι μόνο ένα ενδιάμεσο στάδιο αλλά μια επερχόμενη μακρά περίοδος «κανονικότητας».  

 

5 σχόλια:

  1. Το άκουσα χθες το βραδύ και το σημείωσα. Είναι άραγε άσχετο ;

    «…Οι σκλάβοι δεν ονειρεύονται την ελευθερία τους, αλλά να γίνουν αφέντες»

    The Bridge (U.S. TV series)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Είναι μάλλον υπερβολικό, αλλά έτσι ακριβώς ήταν η ατάκα.

    Το "αλλά να γίνουν αφέντες" έπρεπε να το διορθώσω σε "αλλά (μερικοί) να γίνουν αφέντες"

    Έχουμε δυο περιπτώσεις

    1. Αυτούς που ήταν/είναι εντελώς απροετοίμαστοι/ανεκπαίδευτοι για τον ρόλο του αφέντη.

    Ας θυμηθούμε την προετοιμασία του Μ. Αλέξανδρου ή των νεότερων ηγετών, σε σχέση με τους περισσότερους ηγέτες των χωρών του ανυπάρκτου…


    2. Τους μεσοαστούς.

    Ας σκεφτούμε επαγωγικά."First we take Manhattan, then we take Berlin"

    Βεβαίως ο τροβαδούρος-ποιητής βαρέθηκε 20 χρόνια περιμένοντας την μεταρρύθμιση από μέσα (κάτι σαν ένας Ρηγας των 70's )και εκφράζει την πίκρα και την διάθεση του για εκδίκηση αφού νιώθει ξεκρέμαστος , προδομένος , χωρίς νόημα ζωής.

    They sentenced me to twenty years of boredom
    For trying to change the system from within
    I'm coming now, I'm coming to reward them
    First we take Manhattan, then we take Berlin

    Βεβαίως είναι αρκετοί (60-80 ετών) που από αριστεριστές έγιναν καθεστωτικοί.
    Κον Μπετιτ, Εμμ. Μπαροζο, Γιόσκα Φίσερ,....

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Έχω την εντύπωση πάντως ότι δεν πήρε άδεια από την κυβέρνηση (νομίζω Σαμαρά), ενώ ήθελε ο Γκρίνγκρας να γυρίσει τη σκηνή στην Αθήνα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Έχω βασιστεί σε ρεπορτάζ του Βήματος ( Σεπ 2016) ότι η εταιρεία δεν σκόπευε ποτέ να έρθει στην Αθήνα .

      Διαγραφή