Τετάρτη, 22 Αυγούστου 2018

Καλοκαιρινό Παραμύθι


 
 
 
 
 
 
Μάρτιος 2014

Το Double Tree βρίσκεται στον κέντρο της Kuala Lumpur. Δίπλα στους πύργους που διεκδικούσαν προ εικοσαετίας το ρεκόρ ύψους ,σε απόσταση αναπνοής από το σταθμό του υπέργειου μετρό και σχεδόν είκοσι λεπτά με τα πόδια από το βοτανικό κήπο και το μουσείο της πόλης.

Η Μαλαισία συνδυάζει με ηπιότητα τρεις διαφορετικές εθνικές ομάδες της Ανατολής : τους μουσουλμάνους ιθαγενείς Μαλαισιανούς, τους Ινδούς τους Κινέζους. Η κουζίνα του Double Tree διαθέτει όλες της εκδοχές της λεγόμενης «ανατολικής μαγειρικής» και αυτός ήταν ένας από τους λόγους που ο Πασχάλης Π το επέλεγε ως ξενοδοχείο.

Βρισκόταν στην περιοχή τακτικά λόγω της εργασίας του. Συνηθισμένοι προορισμοί η KL, η Singapore, το Hong Kong. Είχε το προνόμιο να διευθύνει την P&P , μια από τις λιγοστές εξωστρεφείς εταιρείες τεχνολογίας τροφίμων , έτσι η ανάγκες μεταφοράς τεχνολογίας , εύρεσης πελατών τον υποχρέωναν σε διαρκή ταξίδια. Η P&P ήταν μια σχετικά μικρή εταιρεία , με τα Ευρωπαϊκά δεδομένα, όμως για την Ελλάδα του 14 αποτελούσε μια εξαιρετική μονάδα που έδωσε στον Πασχάλη την ευκαιρία να γίνει μέλος της Διοικούσας Επιτροπής του ΣΕΒ.

Αυτή τη φορά θα συναντούσε τον Peter Lymperis, Έλληνοαυστραλό δεύτερης γενιάς , ο οποίος « έτρεχε» τμήμα Έρευνας μιας εταιρείας τεχνολογίας τροφίμων με έδρα το Σύδνεϋ. Ο Πίτερ ,με θαυμάσια Ελληνικά , είχε κρατήσει όλους τους γονικούς δεσμούς με την Ελλάδα. Μάλιστα τους ενίσχυσε  μέσω του γάμου του με την Ελένη, κάτοικο Καλαμάτας, έχοντας ήδη δύο παιδιά.

Υπήρχε μια πολιτική συνάφεια στον γάμο του Πίτερ. Οι γονείς του, μπλεγμένοι με τα πολιτικά της περιόδου 55-60 ,με την πλευρά της αριστεράς, μετανάστευσαν στην Αυστραλία σχεδόν ως μοναδική επιλογή. Η Κατερίνα είχε τελειώσει την Νομική στην Αθήνα και μπλέχτηκε μέχρι τα μπούνια με τα φοιτητικά συνδικαλιστικά της μεταπολίτευσης. Τα πολιτικά τεκταινόμενα της Ελλάδας ήταν στην θεματολογία της οικογενειακής συζήτησης.

Για τον Πίτερ ο Πασχάλης ήταν μια μοναδική ιδιαιτερότητα. Η δουλεία του τον μετέφερε συνήθως στην Ιαπωνία, το Ισραήλ, την Στοκχόλμη αλλά ποτέ δεν είχε φανταστεί πως θα εύρισκε στην Ελλάδα μια εταιρεία με δυναμικό και ενδιαφέρον σαν την P&P. Το τεχνικά αντικείμενο της πιθανής συνεργασίας ήταν παγκόσμια πρωτοποριακό. Μετά από ανταλλαγή e mails,  τηλεφωνημάτων έπρεπε επιτέλους να συναντηθούν , ειδικά στην Μαλαισία ΄όπου ο Πασχάλης θα είχε την ευκαιρία να δει σε εφαρμογή την τεχνολογία , σε ένα εργοστάσιο κοντά στην πόλη με το καταπληκτικό όνομα Malaka.

Η συνάντηση στο Double Tree ήταν πραγματικά εγκάρδια. Ο Πασχάλης συνοδευόταν από τον ανιψιό και γραμματέα  του Δημήτρη, ένα νεαρό που σταδιακά φάνηκε να είναι ένα έμπιστο πρόσωπο, σχεδόν ένα Alter Ego,   ο  δε Πίτερ από την Κατερίνα .

Το γεύμα ήταν αντάξιο των προσδοκιών.

Από την αρχή η συζήτηση επικεντρώθηκε στα τεχνικά θέματα της συνεργασίας. Ο Πίτερ είδε στον Πασχάλη , ιδιότητες «βιομήχανου» παλιάς κοπής με δαιμονική εμπλοκή σε όλα τα τεχνικά θέματα και αχόρταγη διάθεση να εκμαιεύσει ,όσα πιο πολλά μπορούσε.

Η κουβέντα αναγκαστικά περιστράφηκε γύρω από την Ελλάδα. Ο Πασχάλης σιγά σιγά αποκαλύπτει μια άλλη πλευρά του. Είναι θρησκευόμενος με πολύ στενούς δεσμούς με την Μητρόπολη της περιοχής του ενώ διαφαίνεται  πως σχετίζεται με ένα ευρύτερο κύκλωμα πέριξ της εκκλησίας.

Η αυριανή επίσκεψη στην Malaka δεν πέρασε ασχολίαστη. Τι να πρωτοπείς για μια πόλη , που το όνομα της αδικείται στο αυτί των Ελλήνων. Κτισμένη στο στρατηγικό άκρο του θαλάσσιου διαδρόμου, αποτέλεσε επί αιώνες κόμβο συνάντησης πολιτισμών , καραβιών ναυτικών. Ενδεικτικός ο μοναδικός τριπλός ναός όπου στο ίδιο περίβολο συνυπάρχουν τα τρία διαφορετικά ιερά , Ταό, Βουδιστικό, Κομφουκιανικό ενώ σε απόσταση λίγων μέτρων υπάρχει Τέμενος ,ένας Ινδουιστικός ναός  και λίγο πιο μακριά η καθολική Πορτογαλική εκκλησία. Ο Πίτερ επέμενε πως στο καθολικό νεκροταφείο υπήρχαν τουλάχιστον 10 ελληνικά ονόματα ναυτικών με ημερομηνίες από το 1900 και μετά, αλλά θα το θέμα ήταν βαρύ για να συνεχιστεί.

Αναπόδραστα, χωρίς κάποιος να το επιδιώξει η συζήτηση μεταφέρθηκε για την πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα. Οι υπερβολικά πολιτικοποιημένοι για τα Αυστραλιανά στάνταρτ Πίτερ  και Κατερίνα είχαν σχεδόν πλήρη εικόνα . Η κυβέρνηση Σαμαρά Βενιζέλου άσθμαινε, ο Συριζα προέλαυνε και οι Ευρωεκλογές ήταν σε μερικές εβδομάδες. Οι προκαταβολικές νύξεις του Πασχάλη για την εκκλησία και οι αριστερόστοφες αποχρώσεις των Peter ,Κατερίνα επέβαλαν η συζήτηση να γίνει με τακτ και υπαινιγμούς.

Εισαγωγικά όλα συζητήθηκαν ουδέτερα , τεχνικά με αναφορές στην τεχνολογική εξέλιξη της Ανατολής την Ευρωπαϊκή κρίση  το δολάριο. Όμως ο Πασχάλης για κάποιο ανεξήγητο λόγο  διάθεση για περισσότερη πολιτικολογία . Οι Αυστραλοί ήταν κρατημένοι. Έχει γούστο μια ευαίσθητη συζήτηση να καταστρέψει μια ενδεχόμενη συνεργασία. Ο Πασχάλης ήταν όμως εκρηκτικός.

-Ξέρεις Πίτερ, στις ευρωεκλογές μάλλον θα ψηφίσω Τσίπρα. Είπε σχεδόν ωμά. Να σας πω τον έχω δει ήδη δυο φορές και άλλες δυο τρεις τον Δραγασάκη Είμαι ικανοποιημένος από αυτά που άκουσα. Άσε που τώρα δέκα μήνες στον ΣΕΒ δεν έχω δει τον Σαμαρά ούτε μια φορά.

Η δυναμική εισαγωγή του Πασχάλη δημιούργησε αμηχανία. Αλλά ήταν ασυγκράτητος

-Με τους «δικούς μου» ξέκοψα. Δε λέω με βοήθησαν με θέματα για κάποιες άδειες, αλλά ρε φίλε κάθε μέρα ζητάνε και κάτι. Άσε την Μητρόπολη. Αυτοί είναι οι πιο απαιτητικοί. Ο Τσίπρας μου φάνηκε Στρέιτ . Μας εξήγησε δυο φορές στον ΣΕΒ τι ακριβώς θέλει να κάνει, πως δεν θα ρισκάρει το Ευρώ και ζήτησε νομιμότητα και επενδύσεις. Δεν έκανε καμία νύξη για φόρους. Όσον αφορά εμένα, έδειξαν να ξέρουν τα θέματα του κλάδου. Μας ενημέρωσαν ότι μιλάνε με τράπεζες και funds έτσι για να μην βάλουν την οικονομία σε καμία περιπέτεια.

Το βράδυ στο ξενοδοχείο οι Πίτερ ,Κατερίνα δεν μπόρεσαν να κοιμηθούν εύκολα. Όλα όσα καταλάβαιναν χοντρά για την Ελλάδα δεν ίσχυαν ακριβώς. Ένας δυναμικός βιομήχανος , μέλος του ΣΕΒ τους έκανε προπαγάνδα για τον Τσίπρα!   

Οκτώβριος 2017

O Πίτερ βρίσκεται για δυο μέρες στην Αθήνα και επιδιώκει να δει τον Πασχάλη. Η τεχνική συνεργασία δεν ευδοκίμησε, η επίσκεψη στην Malaka είχε επηρεαστεί από την ελληνική νοηματοδότηση και τελικά η συνεργασία τουλάχιστον αναβλήθηκε. Ωστόσο η επαφή έμεινε και όλα τα ενδεχόμενα ήταν ανοικτά.

Όμως  ο Πασχάλης ήταν αδύνατο να βρει χρόνο και έτσι κανονίστηκε μια συνάντηση με τον Δημήτρη. Καθώς το ξενοδοχείο του Πίτερ ήταν στην Μιχαλακοπούλου, του ζήτησαν να πάει ακριβώς στο Μέγαρο Μουσικής. Ο Πίτερ δεν μπορούσε να καταλάβει την συσχέτιση του χώρου, αλλά ήταν στην ώρα του.

Ο Δημήτρης ήταν και αυτός ακριβής, χαιρετίστηκαν εγκάρδια στην είσοδο και κατόπιν μέσα από μάλλον σκοτεινούς διαδρόμους βρέθηκαν σε ένα ασανσέρ. Πάτησαν ένα κουμπί υψηλού ορόφου και σχεδόν αστραπιαία βρέθηκαν σε ένα μοναδικό καφέ εντός του Μεγάρου. Ο χώρος ήταν λιτός, με δέκα τραπέζια ένα μπουφέ με σάντουιτς και καφέδες. Ο Πίτερ δεν κατάλαβε ακριβώς την «φύση» του καφέ.

-Πίτερ σε όλο τον κόσμο, στις όπερες τα εντευκτήρια για τους Μουσικούς είναι τα καλύτερα.

Πράγματι , παρότι όλα ήταν λιτά, η θέα ήταν καταπληκτική. Ο Πίτερ έβλεπε ένα καταπράσινα κήπο , μια σειρά από νεοκλασικά κτίρια, που αργότερα κατάλαβε πως είναι νοσοκομεία και στο βάθος το Χίλτον.

-Ξέρεις με τον Πασχάλη χρησιμοποιούμε αυτό το χώρο συχνά . Είναι ήσυχος, οι πελάτες είναι χαμηλόφωνοι, είμαστε στο κέντρο της Αθήνας και η πρόσβαση εύκολη με τεράστιο γκαράζ.

-Μα καλά έχετε τέτοιο δικαίωμα να είστε εδώ;

-Ε καλά με τα παιδιά μας είναι στην Ροσάρτε και όντας «μέλη» του Μεγάρου, όλα μπορούν να γίνουν .

Ο Πίτερ δεν κατάλαβε την Ροσάρτε, αργότερα έμαθε πως είναι η πολυβραβευμένη ελληνική παιδική χορωδία και  απόλαυσε την θέα.

-Βλέπεις τι ήσυχα που είναι. Εδώ οι φωνές οξύνονται μόνο όταν σε μια πρόβα πέφτει κανένα άστοχο βιμπράτο και ο απρόσεκτος τα ακούει καμιά φορά.

Πράγματι όλα ήταν πολύ ήρεμα. Στο διπλανό τραπέζι υπήρχε μια παρέα από αδύνατα μικρόσωμα αγόρια και κορίτσια με φόρμες γυμναστικής . Ο Δημήτρης μάλλον έδειχνε να μην τους καταλαβαίνει.

-Είναι οι καλύτεροι Έλληνες χορευτές. Στην σκηνή τους βλέπεις μεγαλειώδεις αλλά όλοι είναι μικρόσωμοι σαν παιδιά 15 χρονών και μέσα στις αθλητικές φόρμες όλα είναι διαφορετικά.

Είχαν να μιλήσουν αρκετά για τα προβλήματα της συνεργασίας τους. Τεχνικά τίποτε δεν πήγε καλά. Όμως συμφώνησαν τουλάχιστον για την συνέχεια. Ανυπόμονος ο Πίτερ ήθελε να ακούσει τον Δημήτρη για την γνώμη του για την πολιτική κατάσταση.

-Λοιπόν Δημήτρη σας θυμάμαι σχετικά αισιόδοξους στην Μαλαισία. Τι γίνεται τώρα;

-Χμ, μάλλον τα σκατώσαμε φίλε , ο Πασχάλης είναι απογοητευμένος. Στο μεταξύ παράτησε τα συνδικαλιστικά στον ΣΕΒ.

-Μα μάλλον πιστεύατε στον Τσίπρα

-Σωστά και ο τύπος κράτησε τις υποσχέσεις του. Στην πρώτη κυβέρνηση είχε σε συμφωνία με τον ΣΕΒ μια κεντρική θέση στην Κυβέρνηση για να υπάρχει εμπιστοσύνη και ενημέρωση.

-Έλα ρε , τι λες τώρα. Και ποιος ήταν ο Υπουργός;

-Μα η σημαντική θέση δεν ήταν του Υπουργού αλλά του γραμματέα του Υπουργικού Συμβουλίου. Από αυτόν περνάνε τα πάντα. Έτσι ο ΣΕΒ ήξερε σχεδόν κάθε μέρα τι γινόταν με τις διαπραγματεύσεις.

-Μα ποιος ήταν αυτός.

-Δημήτρη ακριβώς αυτό είναι το κόλπο. Να ξέρεις τα πάντα, να επικοινωνείς με τους πάντες και κανείς να μη θυμάται το όνομα του. Άστο δεν έχει νόημα τώρα. Πάντως ο Τσίπρας κράτησε το λόγο του αυτό έχει σημασία.

-Δηλαδή ξέρατε τα πάντα για Δημοψήφισμα Capital Control ;

-Για το δημοψήφισμα περίπου  , αλλά για τα Capital Control όλα ήταν γνωστά από τον Γενάρη του 15.Και μεταξύ μας εμάς μάλλον μας ωφέλησαν. Όσοι είχαμε πιστώσεις από εξωτερικό, λογαριασμούς , δεν είχαμε κανένα πρόβλημα. Μπορώ να σου πω ότι ωφεληθήκαμε , παίρνοντας μερίδια αγοράς από τους μικρούς εισαγωγείς.  Μη σε μπερδεύω με λεπτομέρειες, αλλά φτιάξανε γρήγορα το νόμο για το «νέο χρήμα» και εμείς δεν καταλάβαμε τίποτα. Για τους μικρούς τώρα , τι να πω σχεδόν τους «θέρισε» .

- Σωστά , το καταλαβαίνω

-Τα προβλήματα άρχισαν το 16. Πάνω που νομίζαμε ότι βρήκαμε κάποιους με ενδιαφέρουν για την παραγωγή , αυτοί κατάλαβαν αυτό που ήξεραν και οι προηγούμενοι. Εμείς , όλοι της βιομηχανίας είμαστε σχετικά μικροί και λίγοι , οι νέες θέσεις εργασίας που παράγουμε είναι σχετικά λίγες , ενώ  η κυβέρνηση, η κάθε κυβέρνηση  ήθελε γρήγορη πτώση της ανεργίας και σχετική «ησυχία». Έτσι τα ξαναβρήκε με όλα τα παλιά τζάκια και αυτοί χαλάρωσαν γιατί γλύτωσαν τα «δωράκια» των προηγούμενων .

-Δεν το κατάλαβα, sorry

-Πώς να στο πω ρε Πίτερ. Με την προηγούμενη κατάσταση ένα κλαμπ όριζε τα πάντα, και ταυτόχρονα «τάιζε» τους πάντες. Σήμερα το ίδιο κλαμπ κάνει τα ίδια και γλύτωσε το «κέρασμα».

-Και πιο είναι το πρόβλημα;

-Δεν υπάρχει τίποτε νέο στον ορίζοντα. Εμείς πιστεύαμε πως ο Τσίπρας ήθελε να ανοίξει το παιχνίδι και αυτός βολεύεται με τους ίδιους παίκτες αρκεί να παίζουν καθαρά. Το αποτέλεσμα είναι σχεδόν το ίδιο. Οι τύποι , δεν ξέρουν πως κανένας νέος κύκλος δεν αρχίζει αν δεν συμμετέχουν νέοι παίκτες. Όντας μπερδεμένοι , χωρίς πρόγραμμα δεν άνοιξαν τίποτα, και περιμένουν να δουν χαΐρι επειδή κάποια «κεράσματα» τελειώσανε. Είδε και αποείδε ο Πασχάλης και παράτησε τα συνδικαλιστικά και τα προγράμματα.

-Ναι τώρα το κατάλαβα

-Ήρθε μετά και η εφορία οι ασφαλιστικές εισφορές και έδεσε το γλυκό. Έχουμε καμιά δεκαριά ανθρώπους με εξειδίκευση και πληρώνουμε πάνω από την αγορά ,και όλοι βλέπουν τώρα μειώσεις μισθών. Είναι τρελό. Με αυτά τα συστήματα, τεχνολογίες, παραγωγές είναι κουροφέξαλα. Η τεχνολογία σημαίνει μισθούς σε στελέχη και αυτοί εδώ τους κυνηγάνε . Έτσι και ο Πασχάλης για να κρατήσει την ομάδα αρχίζει να «παίζει» με τα λογιστήρια και τους νόμους. Πάει και αυτός εκεί που δεν ήθελε να πάει.

-Δηλαδή δύσκολα τα πράγματα

Ο Δημήτρης ήταν έτοιμος να απαντήσει αλλά ξαφνικά δίστασε, σαν να είδε κάτι στην πόρτα του ασανσέρ. Μετά γύρισε ξαφνιασμένος στον Πίτερ σαν να είδε κάτι απρόσμενο.

-Πω , τίποτα δεν άλλαξε Πίτερ. Μόλις το ξανακατάλαβα. Το Μέγαρο γίνεται το κέντρο όπως παλιά. Η διάθεση  του Δημήτρη είχε χαλάσει για τα καλά .

-Χμ.Πριν είκοσι χρόνια το μέγαρο είχε μια ιδιόμορφη σχέση με την οικονομία. Όποιος φρόντιζε να είναι χορηγός μιας παράστασης , έβλεπε την μετοχή του με limit up στο χρηματιστήριο.

-Ρε Δημήτρη , πάλι σε χάνω.

-Σωστά γιατί δεν υπήρχε κάτι συγκεκριμένο παρά μόνο μια ισχυρή φήμη, ένας αστικός μύθος. Αρκετοί πριν παίξουν μετοχές περνούσαν από το Μέγαρο για να δουν τους χορηγούς και αγόραζαν ανάλογα. Και να που πάλι γίνεται κάτι ανάλογο.

-Μα τώρα το Χρηματιστήριο είναι dead.

-Ναι αλλά φαίνεται πως τα story ξανακτίζονται στο χρηματιστήριο. Μόλις είδα στο ασανσέρ ένα μεγαλοστέλεχος εταιρείας ορκωτών λογιστών να χαριεντίζεται με τον πρόεδρο του Μεγάρου.

-Ε και;

-Μα αυτοί οι «ορκωτοί» ήταν που έλεγχαν τον Κωσκωτά   και τον Λαυρεντιάδη και τα εύρισκαν όλα καλά. Και σήμερα ελέγχουν τον Μελισσα…. Χτουπ. Ο Δημήτρης σταμάτησε ξαφνικά καθώς ένα μικρό εσπρέσο έκανε βόλτα στον ώμο του. Από πάνω του ένας νεαρός με απόλυτη καλλιτεχνική  προτομή , τον κοίταζε αποσβολωμένος και κάτωχρος. Η σκηνή ήταν για γέλια και για κλάματα. Όμως μετά το αρχικό ξάφνιασμα ο Δημήτρης απευθύνθηκε στον αδέξιο νεαρό και με προσήνεια τον κτύπησε στον ώμο.

-Χαλάλι σας κύριε Κουρεντζή.  Ο κύριος Κουρεντζής ανταπόδωσε κατακόκκινος την φιλοφρόνηση προσπαθώντας να σκουπίσει με μια χαρτοπετσέτα τον Δημήτρη. Το θέμα έληξε με αμοιβαία χαμόγελα.

-Ο Κουρεντζής είναι τέτοιο ταλέντο που του χαρίζω το καθαριστήριο, είπε χαμηλόφωνα όσο ποτέ ο Δημήτρης.

-Ναι αλλά οι λογιστές;

-Ναι σου έλεγα πως είναι μονίμως λάδι. Τα Greek Statistics ωχριούν μπροστά σε αυτά που καλύπτουν οι ορκωτοί.

-Βλέπω τα πράγματα δύσκολα ε;

-Όχι δύσκολα για μας, αλλά στενάχωρα. Αν δεν ήταν ο Πασχάλης τρελός , δεν ξέρω αν θα αντέχαμε.

-Και ο Τσίπρας ;

-Θα πληρώσει την άγνοια του και την διάθεση να τα βρει με το κλαμπ των γνωστών αντί να ανοίξει το παιχνίδι.

-Έλα ρε , πολύ   απαισιόδοξο

Ο Δημήτρης χαμογέλασε πικρά , πήρε από το μπράτσο τον Πίτερ, μπήκαν στο ασανσέρ πέρασαν από το σκοτεινό διάδρομο και ξαφνικά βρεθήκαν στη Β.Σοφίας.

 

 

Info :

Το απόσπασμα είναι από το βιβλίο του Μ.Ουλμπεγάτση «Η Χίμαιρα της Υποταγής και άλλα Διηγήματα» . Εκδόσεις «Εκλογή» 2018. Σελίδες 34-40

Σάββατο, 28 Ιουλίου 2018

Βίοι "Locked In"


 
 
 
Η Κυριακή 3 Ιουνίου 2018 ήταν μια άσχημη μέρα για τον ΧΚ. Οδηγεί τη μηχανή του χωρίς κράνος, κάνει ένα απρόσεκτο ελιγμό , οδηγός που τον ακολουθεί μιλάει στο κινητό. Ο ΧΚ ευρίσκεται μετά από δύο ώρες , διασωληνομένος  με μηχανική υποστήριξη στην ΜΕΘ μεγάλου νοσοκομείου.

Οι συγγενείς και φίλου του ΧΚ ευρίσκονται αντιμέτωποι με μια οδυνηρή πραγματικότητα. Η μαγνητική αποκαλύπτει πως οι καταστροφικές βλάβες στον νωτιαίο μυελό έχουν προκαλέσει τετραπληγία . Παρότι οι γιατροί της ΜΕΘ είναι εξαιρετικά επιφυλακτικοί, οι συγγενείς αναγνωρίζουν ότι  οριακές μυϊκές συσπάσεις  ή λεπτότατα νεύματα είναι ενδείξεις ότι ο ΧΚ αναγνωρίζει οικείες φωνές και πρόσωπα ,ενώ ο ίδιος είναι ακίνητος υπό μηχανική υποστήριξη.

Βιολογικά, ο ΧΚ ευρίσκεται σε ένα κατώφλι.

Οι γιατροί με ευγένεια ,χρησιμοποιώντας μια εύληπτη «ιατρική γλώσσα» ειδοποίησαν έγκαιρα πως η πρόγνωση είναι δύσκολη, ο κίνδυνος δεν έχει ξεπεραστεί η δε κατάσταση παραμένει «κρίσιμη». Το επόμενο βήμα είναι  άρση της μηχανικής υποστήριξης και η δυνατότητα του ΧΚ να αναπνεύσει.

Οι συγγενείς και φίλοι του ΧΚ αντιλαμβάνονται δύο προοπτικές: την κατάληξη ή τον οριακό βίο με τα ανεπαίσθητα σήματα επικοινωνίας με το περιβάλλον. Ο ΧΚ είναι πιθανόν στην οριακή  κατάσταση που η Ιατρική ορίζει  «Locked In» ή «PVS» .

Ταυτόχρονα, ακόμα και αυτή η εύθραυστη , μηχανική υποστηριζόμενη ζωή εξαρτάται από μια εξωτερική ανεξάρτητη συνθήκη: Ο ΧΚ καταλαμβάνει μια από τις επιμετρημένες ΜΕΘ της Αττικής. Η απομάκρυνση του από την ΜΕΘ μειώνει τις πιθανότητες βελτίωσης και παράτασης αυτού του « Locked In»  βίου.

Η Δευτέρα 24 Ιουλίου ήταν μια τραγική μέρα για εκατοντάδες οικογένειες. Αναπάντεχα ήταν μια δύσκολη μέρα για τον ΧΚ και την οικογένεια του. Οι επιτακτικές ανάγκες για κλίνες ΜΕΘ αυτομάτως πυροδότησαν ένα μηχανισμό «ιατρικών υπολογισμών» που είχε να λύσει ένα πρακτικό πρόβλημα: πως κατανέμεις κλίνες ΜΕΘ όταν οι ανάγκες υπερβαίνουν τον αριθμό τους;

Η Ιατρική ομάδα του Νοσοκομείου έκανε τους «υπολογισμούς» και με βάση τις γνωματεύσεις και τα σχετικά πρωτόκολλα ενημέρωσε τους συγγενείς του ΧΚ ,πως θα γίνει μεταφορά του σε Νοσοκομείο κανονικής νοσηλείας όπου θα συνεχιστεί η μηχανική υποστήριξη ως μέρος ενός άλλου ιατρικού πρωτοκόλλου.

Η τραγωδία στο Μάτι επιμετρείται με θανάτους ,εξαφανίσεις και τραυματισμούς .

Αν δεν είχα γνώση της περίπτωσης του ΧΚ δεν θα είχα καταλάβει πως η ιατρική τεχνολογία έχει δημιουργήσει και μια άλλη κατηγορία θυμάτων : διάφορες παραλλαγές βίων «Locked In» ή «PVS» .

Παράλληλα ανακάλυψα μια κατηγορία  ιατρών  ευρίσκονται στην οδυνηρή θέση να ορίσουν απόλυτα  την ζωή των ασθενών, έστω και αν αυτή είναι μηχανική  ενώ  οι οικείοι αναζητούν, καθημερινά  ελάχιστες συσπάσεις, κινήσεις, νεύματα ως ενδείξεις ενός «Εγώ» που παραμένει ζωντανό ως εγκεφαλική λειτουργία.

Τις προσεχείς εβδομάδες ο «Locked in» βίος του ΧΚ θα συνεχιστεί σε ένα άλλο Νοσοκομείο όπου ελπίζω τα λεπτεπίλεπτα νεύματα τα μεγεθυνθούν και οι οικείοι του να συνεχίσουν να «μιλάνε» καλύτερα με τον ασθενή τους.

Πέμπτη, 21 Ιουνίου 2018

Παραγωγικές πολώσεις


 
 
Δυο μέρες μετά την συμφωνία των Πρεσπών , διασαφηνίστηκε, μέσω Γερμανίας η αρχιτεκτονική της συνέχειας :
Ο Μητσοτάκης έχει υποσχεθεί στους «θεσμούς» ότι δεν θα θέσει σε κίνδυνο την διαδικασία της επικύρωσης. Ταυτόχρονα , ο Τσίπρας, με συναισθηματική ελαφρότητα παίκτη του “Power of Love” , αρνήθηκε να υπερασπιστεί την χρησιμότητα του δημοψηφίσματος του.
Είναι φανερό από όλες τις αναλύσεις ότι η συμφωνία αποτελεί την καλύτερη δυνατή , αν αυτή ενταχθεί σε ένα σενάριο θετικών εξελίξεων και προοπτικών. Η έκδοση των «Μαρινακικών» Νέων της Δευτέρας 18/6 με το πλήθος των επαινετικών σχολίων για την ουσία της συμφωνίας, είναι συλλεκτική από αυτή την άποψη.
Η συμφωνία που μονομερώς , χωρίς προ-συνεννόηση, επέτυχαν οι Τσίπρας Κοτζιάς έχει περισσότερες πιθανότητες εφαρμογής , υπό την προϋπόθεση πως η ΝΔ την αρνείται στο πλαίσιο της συνέντευξης Μητσοτάκη.
Ο Τσίπρας μετά τις αυταπάτες, διστάζει να υπερασπιστεί το δημοψήφισμα και πολτοποιεί τις τελευταίες σταθερές μιας υποτιθέμενης λογικής και ηθικής συνέπειας της πολιτικής. Αν αυτό συνδυαστεί με τα τεκμήρια που προσφέρουν οι Μηλιός ,Βαρουφάκης για το «πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης» του 2014 το οποίο δεν ήταν παρά ένα Μακιαβελικό τέχνασμα , τότε μπορούμε να φανταστούμε τις τεράστιες δυνατότητες ευελιξίας και συμπεριφορών χαμηλού  ιξώδους που θα παραδοθούν ως ηθική παρακαταθήκη στον Μητσοτάκη.
Ο Μητσοτάκης μέσω της μετατόπισης στο Αβερωφικό ρεπερτόριο προσφέρει μια μοναδική πολυτέλεια στον Τσίπρα και τη συμφωνία. Απομακρύνει στο ορατό μέλλον την δημιουργία αυτόνομου «Μακεδονικού» κόμματος στα δεξιά της ΝΔ. Μόνο αν αναζητούμε την Θεσσαλονίκη   ως άσμα του Μητροπάνου ή ως «ερωτική πόλη» του Φεστιβάλ και της Helexpo, δεν θα αντιληφθούμε πως χωρίς την δεξιά στροφή του Μητσοτάκη, η εμφάνιση ενός «Μακεδονικού» κόμματος με πόρους, μηχανισμούς και δυνατότητα καταγραφής «πολιτικού σεισμού» είναι σχεδόν βέβαιη.
Με την έννοια αυτή ο Μητσοτάκης «ενισχύει» την συμφωνία των Πρεσπών καθώς ενσωματώνει τις φυγόκεντρες δυνάμεις. Λειτουργεί ιστορικά όπως ο Τσίπρας με το «Αντιμνημόνιο» : απορροφά τους κραδασμούς αναπτύσσονται ενδογενώς, αυτόνομα και διαμορφώνει ένα σταθερό πλαίσιο διαχείρισης της διαφωνίας. Ο Μητσοτάκης ενισχύει τη συμφωνία δευτερογενώς.
Όσοι ζουν στην «Ευρωπαϊκή» Φαντασίωση ονειρεύονται συναινέσεις. Μάλλον δεν διαβάζουν ή δεν ζουν την Ελληνική Ιστορία. Το «Ελληνικό Υπόδειγμα» έχει πλήθος επιτυχιών σε συνθήκες οξύτατης πόλωσης, διαίρεσης αντιμαχίας.

Τετάρτη, 6 Ιουνίου 2018

Δουνκέρκη ή Ιβο Τζίμα


Στην Δουνκέρκη του C.Nolan ( 2017) είδαμε το μοτίβο του Inception ( 2010) σε ελαφρά παραλλαγή. Και στις δύο ταινίες έχουμε  μια ροή κινηματογραφικών θεμάτων -σκηνών που διαδέχονται η μία την άλλη  ,άλλοτε στον ίδιο χρόνο αλλά σε διαφορετικό επίπεδο συνείδησης ( Inception) , άλλοτε στον ίδιο ευρύτερο χρόνο σε ένα συμπυκνωμένο ακαθόριστο χρονικό μήκος ( Δουνκέρκη). Και στις δύο ταινίες η ενότητα της αφήγησης ενισχύεται ,σχεδόν ορίζεται ρυθμικά από τα μεγάλα μουσικά θέματα του Χάνς Ζίμερ. Στις δύο ταινίες η αφήγηση απλώνεται σε μια πλειάδα προσώπων που σχεδόν ρευστοποιούνται στον φιλμικό χρόνο και τελικά αποτελούν τις εικόνες μιας μεγαλειώδους άσκησης ύφους , ενός δίωρου video clip της καταπληκτικής  μουσικής του  του Ζίμερ. 

Αυτός ο ρέων μεταβαλλόμενος κινηματογραφικός κόσμος χαρακτηρίζεται από μια ριζική απουσία : Δεν υπάρχουν τομές, ρήξεις , ασυνέχειες . Ενώ όλα αλλάζουν τελικά σταθεροποιούν μια υπερκείμενη αδράνεια . Στο Inception θα μπορούσαν να υπάρξουν μερικά ακόμα επίπεδα συνείδησης ενώ στην Δουνκέρκη μερικά ακόμα επεισόδια μάχης και διαφυγής, χωρίς να αλλάξει τίποτε από την πλοκή ή την έκβαση της ταινίας.

Δημοσιεύθηκε στα Ελληνικά το θεμελιακό «Διαδικασία και Πραγματικότητα» του A.N.Whitehead. Πρόκειται για άθλο του Φ.Τερζάκη καθώς είχε να μεταφράσει στα Ελληνικά ένα πλήθος από ευαίσθητες ορολογίες και να παρουσιάσει ένα κείμενο που κινείται σε πολλές φιλοσοφικές διαδρομές φλερτάροντας ενίοτε με τον Μυστικισμό.

Το Δ&Π είναι από τα μεγάλα κείμενα του 20ου αιώνα που προβάλουν την αξίωση μιας μεγάλης κοσμολογίας , ενός συνεκτικού συνεπούς φιλοσοφικού σώματος  το οποίο εκκινεί από την γνωσιοθεωρία  για να οργανώσει ένα μεταφυσικό  λόγο για την φύση, την επιστήμη  τον κόσμο και την κατανόηση του.

Το Δ&Π αρθρώνεται  λογικά με τον αρχικό ορισμό μιας βασικής «μονάδας»   , της «πραγματικής οντότητας» και εννοιών που ορίζουν διαδικασίες συνείδησης ( «εννόησης» στην απόδοση του ΦΤ) . Τελικά το σύστημα «στερεοποιείται» λογικά ως συνεπές με την εισαγωγή μιας σχολαστικής έννοιας του «απορρέοντος θεού». Είναι  σαφώς υπεράνω των δυνατοτήτων και δεν είναι εύκολη η πυκνή παρουσίαση ενός τόσο πολύπλοκου  έργου. 

Το καίριο όμως επίδικο του Δ&Π είναι ,ότι  παρουσιάζεται ο «Κόσμος»  και η συνείδηση του ως ροή , διαδικασία αλλαγών, καινοτομιών όπου ακόμα και η «μονάδα» συγκρότησης δεν είναι παρά μια οντότητα ενός «γίγνεσθαι». Το «Σύμπαν» αυτό έχει ένα βέλος εξέλιξης , μιας διαδικασίας, όπου το «κακό» δεν είναι παρά η παρακώλυση της καινοτομίας και αδιαφάνεια. Τελικά  ,ο λογικός εγγυητής των δυνατοτήτων για αλλαγές είναι η έννοια του «απορρέοντος» Θεού.  Δεν είναι τυχαίο πως ενώ το Δ&Π αξιοποιείται του από μια μερίδα Φιλελεύθερης Αμερικανικής  Θεολογίας που αναπτύσσεται υπό τον κωδικό “Process Theology”.Οίδιος ο Whitehead αναφέρεται θετικά προς τις Κοσμολογίες των Ανατολικών Θρησκειών με τις θεμελιακές τους αναγωγές σε τύπους Πανθεϊσμών.   Ο Φ.Τερζάκης βρίσκει δυνατότητες μιας μεταμαρξιστικής εξέλιξης του «Π&Δ» αλλά αυτό δεν προκύπτει άμεσα.

Σημαντικό ζήτημα στον Whitehead, όπως και στις ταινίες του C.Nolan παραμένει η απουσία των ρηγμάτων , των τομών .

Στον αντίποδα του Whitehead, o   A.Badiou αναπτύσσει μια αντίστοιχη μεταφυσική  ( Being & Event)  όπου όμως η θεμελίωση της «μονάδας» μέσω των αξιωμάτων της συνολοθεωρίας του επιτρέπει να οργανώσει μια  συνεπή λογική «Κοσμολογία» η οποία κορυφώνεται , ολοκληρώνεται ,λογικά με την απόδειξη του συμβάντος , των τομών. Λίγο αργότερα στην «Λογική των Κόσμων» ο A.Badiou αναδεικνύει την έννοια του «άτονου κόσμου». Καθώς στο όνομα της πολυπλοκότητας και της άρσης της μεταφυσικής των αυστηρών διπόλων δημιουργείται ένας κόσμος , χωρίς πολωτικά διλλήματα, χωρίς τομές και αποφάσεις, ο Badiou  με πολεμικό τόνο αντιμάχεται θεωρίες για τον συνεχή αναγωγισμό που τελικά περιγράφουν ένα κόσμο χωρίς καμπές ( Logic of Worlds p 420)

Στα «Γράμματα από το Ιβο Τζίμα»  ( 2006) ο Clint Eastwood παρουσιάζει μια πολεμική περιπέτεια , εγκλωβισμένων  στρατιωτών. Τα  πρόσωπα είναι αδρά και τα ηθικά διλλήματα που ανακύπτουν είναι αφόρητα. Σε σχέση  με την «Δουνκέρκη» έχουμε την ίδια ασφυκτική συνθήκη θανάτου , μόνο που αυτή αναλύεται μέσω δραματικών αποφάσεων , τομών για την ύπαρξη .

Η περιδιάβαση στους Nolan,Whitehead,Eastwood, Badiou ορίζει δυο διαφορετικές μεταφυσικές της συγκυρίας : αλλαγή μέσω ροών , αλλαγή μέσω τομών.

Είναι φανερό πως η τρέχουσα κρίση του παγκόσμιου συστήματος διέπεται από μια υπέρτερη συνθήκη. Καμία αλλαγή δεν μπορεί να γίνει χωρίς να μειώσει τον παγκόσμιο πλούτο , όπως αυτός συμβολοποιείται στο χρηματοοικονομικό επίπεδο. Είναι συχνές οι αρνήσεις των αγορών , αλλά μόλις μια πολιτική κίνηση τις διαταράσσει βλέπουμε πως οι αρνητικές συνέπειες διαχέονται αμέσως προς τους «κάτω».

Ήδη από το 1990 ο J. Baudrillard , σε μια  διαφορετική τεχνική συνθήκη οργάνωσης των αγορών , επισημαίνει το φαινόμενο στις διαστάσεις του: οι αγορές απωθούν   συνεχώς το χρέος στο μέλλον, και τελικά το καθιστούν «δορυφόρος» .

«Εξάλλου και το χρέος αρχίζει να τίθεται σε δορυφορική τροχιά, αρχίζει και αυτό να κυκλοφορεί από τράπεζα σε τράπεζα , από χώρα σε χώρα, γίνεται αντικείμενο εξαγοράς -έτσι κάποια μέρα θα καταλήγουμε να ξεχάσουμε κι’ αυτό ,θέτοντας το σε δορυφορική τροχιά , όπως ακριβώς συνέβη με τα πυρηνικά απόβλητα και τόσα άλλα πράγματα» ( Η Διαφάνεια του Κακού σ.37)

Αν περιγράψουμε το χρέος με την ορολογία του Whitehead στο Δ&Π , δεν έχουμε μια απλή δικτύωση της της οικονομίας της υλικής παραγωγής με τη χρηματιστηριακή της υπόσταση ,ένα δίκτυο ( Nexus) αλλά μια σχέση ισχυρότερη δομή που ονομάζεται «κοινωνία» (Society) . Μια «κοινωνία» ( Society) μπορεί να αναπαράγεται διατηρώντας τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της οργάνωσης της ενώ ένα «δίκτυο» ( Nexus) αναπαράγει μόνο τα χαρακτηριστικά του περιβάλλοντος του. Οι κινήσεις των αγορών του χρέους, ο δορυφόρος του Baudrillard, αναπαράγουν την «οργάνωση» τους  καθιστώντας τους υπολογισμούς για την ασυμμετρία των χρηματιστηριακών τιμολογήσεων σε σχέση με την «πραγματική οικονομία» συνεχώς υπό διάψευση. Ο «δορυφόρος» πρέπει να παραμείνει συνεχώς σε τροχιά γιατί αλλιώς θα  διαλυθεί θα η «γη» του.

Με τέτοιες απαιτήσεις του «δορυφόρου- χρέους» οι αλλαγές μέσω τομών γίνονται όλο και πιο δύσκολες ή γίνονται εφικτές μόνο όταν δεν διαταράσσουν την «κοινωνία» ( Society) μεταξύ υλικής παραγωγής και αγορών.

Είναι ενδιαφέρον πως και οι δύο μεταφυσικές προοπτικές , «ροές» -«τομές» , προϋποθέτουν μια ηθική στάση.

Ο Whitehead παρατηρεί πως κοινωνίες με αυστηρούς ηθικούς αυτοπεριορισμούς ( Χωρικοί της Αρχαίας Ρώμης, Πουριτανοί της Ν.Αγγλιας, Covenanters στην Σκωτίας)  προετοίμασαν το έδαφος για μεγάλες αλλαγές που προήλθαν από νέες «ανοικτές» κοινωνίες . Όπως σημειώνει «οι ηθικολόγοι έχουν πολλά να  πουν για τις ανοικτές κοινωνίες » ( Δ&Π σ.686). «Υπάρχει μεγαλείο τόσο στη ζωή όσων οικοδομούν αυστηρά θρησκευτικά συστήματα, όσο και στη ζωή των επαναστατών που τα καταστρέφουν».  

Αντίστοιχα στον Badiou χωρίς μια απροϋπόθετη  «πίστη» δεν μπορούν να υπάρξουν τομές –«συμβάντα». Την «πίστη» αυτή ο Badiou επιχειρεί να συμβολοποιήσει ως διαδικασία της συνολοθεωρίας και  την αναλύει διεξοδικά στο δοκίμιο του για τον Απ.Παύλο.

Σε κάθε περίπτωση υπάρχει μια μάχη οπισθοφυλακών που αποδίδεται κινηματογραφικά ως ρέουσα "Δουνκέρκη" ή τεμνόμενο "Ιβο Τζίμα" .

Πηγές

A.N.Whitehead . Διαδικασία και Πραγματικότητα

D.Shebroune.A Key to Whitehead’s Process and Reality

A.Badiou.Logic of Worlds

A.Badiou. Saint Paul. The Foundation of Universality
J.Baudrillard. H διαφάνεια του Κακού

Τρίτη, 15 Μαΐου 2018

Μ' όποιον Cai Qi καθίσεις, τέτοια γράμματα θα μάθεις


 
 
Με ενδιαφέρον συνεχίζεται η συζήτηση με επίδικο τη «σοσιαλδημοκρατικοποίηση» του Συριζα και τις πιθανές συμμαχίες με το Κιναλ. Ο διάλογος διεξάγεται  εντός πλαισίου όπου αναζητείται μια υποτιθέμενη «κανονικότητα»  και η προφανής συνάφεια κομμάτων όπως αυτά διατάσσονται στον γραμμικό άξονα «δεξιά-αριστερά».
Ας δούμε δυο στιγμιότυπα από το παρελθόν
Πριν μερικές μέρες συναντήθηκε ο Τσίπρας με τον Γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας. Ουδείς αμφισβήτησε την ιδιότητα του κυρίου Cai Qi,ουδείς αναρωτήθηκε τι ακριβώς σημαίνει το επίθετο «Κομμουνιστικό» στον τίτλο του κόμματος.Το ΚΚΚ είναι το όνομα ενός κρατικού-κομματικού μορφώματος με το οποίο όλοι συναλλάσσονται και επικοινωνούν ενώ παραμένει ένα μυστήριο : τι ακριβώς είναι ο Κομμουνισμός του κυρίου Cai Qi;
Στο όχι και τόσο μακρινό 2004, το Πασόκ υπό την ηγεσία του Γαπ και την έμπνευση του Αντρίκου Παπανδρέου ενσωματώνει στα ψηφοδέλτια του τις πιο συνεπείς , ριζοσπαστικές , ιστορικές φυσιογνωμίες του «πραγματικού» Ελληνικού Φιλελευθερισμού , τους Σ.Μάνο και Α Ανδριανόπουλο. Κρίνοντας με βάση τα δεδομένα της συγκυρίας επρόκειτο για μια από τις πιο ενδιαφέρουσες υπερβάσεις. Τα αποτελέσματα της «φιλελεύθερης» διεύρυνσης του Πασοκ ήταν να το δούμε μαζί με τον Συριζα και την Ανταρσύα να πρωταγωνιστεί στην ανατροπή της ιδιωτικοποίησης του ΟΛΠ . Λίγο αργότερα ο Γαπ υποδέχεται στο λιμάνι του Πειραιά διαδήλωση τρακτέρ της Κρήτης που φιλοδοξεί να ανέβει τη Συγγρού με συνδεδεμένα σε θέση άρσης τα άροτρα τους.
Είναι φανερό πως όταν η συζήτηση διεξάγεται με τις εννοιολογήσεις του εικοστού αιώνα έχει μια εξασφαλισμένη δημοσιότητα αλλά την αναμένουν ερεθιστικές εξελίξεις στην γωνία με «Κομμουνιστές» τύπου Qi και υπερβατικούς φιλελευθερισμούς κατά των ιδιωτικοποιήσεων. Ο διάλογος διεξάγεται μέσω ενός εκτραχηλισμένου συμβολικού λόγου με ένα τεράστιο εύρος σημασιών και αμφισημιών.
Ο J.Derrida έχει γράψει:
Ας θυμίσουμε τις τεχνικές , επιστημονικές και οικονομικές μετατροπές που, στην Ευρώπη , μετά από τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, είχαν ήδη διαταράξει την τελεολογική της res publica, του δημοσίου τομέα και της κοινής γνώμης. Δεν επηρέαζαν μόνο αυτή την τελεολογική δομή, άρχισαν να καθιστούν την προβληματική την υπόνοια της τυπογραφικής ,ότι υπήρχε ένας τόπος , συνεπώς ένα ταυτόσημο και παγιωμένο σώμα για τον λόγο, το πράγμα ή τον δημόσιο βίο θέτοντας σε κρίση ,όπως λέμε συχνά τη φιλελεύθερη κοινοβουλευτική και καπιταλιστική δημοκρατία ανοίγοντας έτσι το δρόμο σε τρεις μορφές ολοκληρωτισμού που συνακόλουθα συμμάχησαν , συγκρούστηκαν ή συνδυάστηκαν με μύριους τρόπους ( Φαντάσματα του Μαρξ.σ103)    
Η συζήτηση γίνεται  με όρους «ταυτοτήτων» , πάνω σε ένα  παγιωμένο σώμα-άξονα ( ο Derrida αναφέρεται στην τήξη και υδραργυροποίηση  του  ήδη από τον πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο) ενώ  η πραγματικότητα εξελίσσεται μέσω συνθετικών , συγχρονικών επιτελέσεων : Ο Σύριζα είναι τόσο Ριζοσπαστική Αριστερά όσο είναι Κομμουνιστικό το ΚΚΚ και το Κινάλ τόσο υπερβατικό όσο το Πασοκ μετά τον εμπλουτισμό από τους Μάνο , Ανδριανόπουλο.
Σε ένα επίκαιρο και κάπως αμφίσημο κείμενο του ο Κ.Τσουκαλάς είχε γράψει από το 2014
Φαίνεται να εγκαινιάζεται μια νέα πολιτική τοπολογία όπου, όπως συμβαίνει στον «συνεχή» και κυκλικό ιμάντα του Moebius, όλοι οι σοβαροί παίκτες μπορεί να βρίσκονται εν δυνάμει και ταυτοχρόνως εδώ και εκεί, κοντά και μακριά, δεξιά και αριστερά, μπρος και πίσω, πάνω και κάτω.(πηγή)
Είναι ενδιαφέρον πως τότε ο Κ.Τσουκαλάς προέβλεπε ασταθείς συμμαχίες αριστεράς -δεξιάς αλλά μάλλον διαψεύστηκε με την μακρόβια ειδυλλιακή συμβίωση Συριζα-Ανελ ακριβώς γιατί οι επιτελεστικές συμπτώσεις είναι πιο σταθερές από τις ιδεολογικές συνάφειες που έβλεπε διάσπαρτες στον συνεχή ιμάντα Moebius.
Αν λοιπόν το κύριο πρίσμα επισκόπησης είναι ένα πλέγμα ισχυρών πρακτικών επίδικων που επικυριαρχούν επί των ασαφών ιδεολογικών αναφορών τότε μπορούμε να δούμε:
Η εμπειρία του 2015-2018 δείχνει πως η κρίση του 2010 εγκαινίασε μια «νέα κανονικότητα» εντός της οποίας το επεισόδιο Συριζανελ είναι ένας ενδιάμεσος συμβατός κόμβος μιας χρονοσειράς. Ο επόμενος σταθμός αναμένεται με παραπλήσια χαρακτηριστικά : Υποτιθέμενος συμβιβασμός για νέα κατάσταση η οποία μπορεί να ονομαστεί «Μεταμνημονιακός» ( Συριζανελ) ή «Μετασύριζα» ( ΝΔ) .
Έχουμε μια λυμφατική ανάπτυξη χωρίς κανένα ιδιαίτερο οικονομικό υποσχηματισμό ( εξαγωγές, κατανάλωση, επενδύσεις)  ικανό να δώσει  σημάδια «έκπληξης» ικανής να παρασύρει την οικονομία σε δυναμική έξοδο μέσω της διόγκωσης του Αεπ. Ταυτόχρονα διαφαίνεται μια περιορισμένη διαχείριση του χρέους στα ελάχιστα των απαιτήσεων των αγορών ,ενώ η λεξιπλασία για  την μορφή της επιτροπείας έχει σπάσει τα ρεκόρ.
Σε αυτό το πλαίσιο εύθραυστης σταθερότητας, μιας «no failure» κατάστασης επιβίωσης αναζητείται εναγωνίως η αποκατάσταση της πολιτικής τοπολογίας του 20 αιώνα . ‘Όμως με την λεπτή ισορροπία όπου αναζητούνται επιτόκια δανεισμού από τις αγορές, με την Τουρκία σε παροξυσμό , την γεωπολιτική αστάθεια η αναζήτηση μιας νέας γραμμικής διάταξης των πολιτικών κομμάτων είναι σχεδόν προσχηματική .
Το δημοφιλές επίδικο ,η  ωρίμανση του Συριζα , δηλαδή η μετατόπιση προς τα δεξιά ( Μαραντζίδης) μπορεί να έχει διπλή ανάγνωση : ακριβώς επειδή μετατοπίστηκε ( αν δεν ήταν μετατοπισμένος ήδη και ως τυπικό λαικιστικό κεντρίστικο κόμμα  « έπαιζε» την Αριστερά) μπορεί να έχει την πιο παλαιοκομματική συμπεριφορά ( Γαπ 2004-Σαμαράς 2010 κλπ)
Αν όμως αφαιρέσουμε από τον διάλογο την γραμμική αναδιάταξη τότε τα κόμματα της συναίνεσης του τρίτου Μνημονίου δεν έχουν παρά ελάχιστες ορθολογικές επιλογές : κυβερνητικές λύσεις με κάθε τρόπο και κάθε καινοτομική ιδέα. Δεν χρειάζονται πολλά μαθηματικά για να μην δούμε πως το πιθανότερο σενάριο δεν είναι παρά μορφές συγκυβέρνησης των ισχυρών ΝΔ,Συριζα.
 

Σάββατο, 14 Απριλίου 2018

Η αδικημένη Elisa Esposito και το επικίνδυνο τέχνασμα


Είναι χαρακτηριστική η απήχηση της ταινίας του Γκιγιέρμο ντελ Τόρο «Η μορφή του νερού» όπου το τέρας παρουσιάζεται καλύτερο από τους ανθρώπους και όπου στη μουγκή κοπέλα δεν αντιστοιχεί παρά ένα τέρας. Τέρας και πολύ σου πέφτει! Τα τελευταία χρόνια δείχνουμε υπερβολική στοργή στα τέρατα: μισούμε τόσο τον εαυτό μας ώστε λατρεύουμε οτιδήποτε δεν μας μοιάζει.

 

Δεν είναι καλή βάση για την πολιτική.

 

Αυτή η μεγαθυμία κρύβει φόβους που μας καθιστούν ανάπηρους· μουγκούς και υπερσυναισθηματικούς· συστηματικά αυνανιζόμενους σαν την Ελάιζα στην ταινία του ντελ Τόρο.

 

Σ. Τριανταφύλλου ( Τα Νέα 6/4/2018)

 

Σύμφωνα με μια πρόσφατη ανάλυση (πηγή)  η επιτυχία της ταινίας «Το Σχήμα του Νερού» οφείλεται στο ότι αντανακλά μια ευρεία προπαγάνδα της καλοσύνης, της μεταμέλειας. Η εκτεταμένη μαλθακότητα δημιουργεί τρεις σοβαρές παρενέργειες :

Αναβάλει τη συζήτηση για τα μεγάλα και επικεντρώνει στα μικρά

Υποβαθμίζει την στρατιωτική αξία και υπερτονίζει την διπλωματική

Επιταχύνει τον κατακερματισμό στον Δυτικό κόσμο

 

Έτσι μαλθακοί και έρμαιοι στα κελεύσματα των γλυκανάλατων καλοσυνάτων «Σχήμα του Νερού» και «La La Land» αδυνατούμε να δούμε τα δύσκολα ζητήματα , αφήνοντας το πεδίο στηνΆκρα Δεξιά .

 

Θα μπορούσε να προσάψει κάποιος στην ΣΤ ότι παραλείπει σοβαρά στοιχεία από τη δραματουργία της ταινίας, σχεδόν την παραποιεί. Η ηρωίδα   δείχνει απίστευτο θάρρος, έχει  μεγάλες οργανωτικές ικανότητες , νοητικές και διαισθητικές  υπέρτερες δυνάμεις  ενώ δεν παρουσιάζεται καθόλου μια γενική καλοσυνάτη ανθρωπότητα. Αντιθέτως όλα συμβαίνουν σε ένα σύνθετο περιβάλλον αυταρχικής δομής με παράπλευρες δυνάμεις ισχύος , έτσι που ο άθλος της Ελάιζα καθίσταται  πιο σημαντικός . Από το πυκνό στόρυ και τις παράλληλες ιδέες του «Σχήματος» η ΣΤ διαμορφώνει το δικό της απόσταγμα .Για την πρόσληψη αυτή , κανείς δεν μπορεί να αντιπαραβάλει μια ορθολογική αντίρρηση. Με τα έργα  τέχνης ο καθείς ανασχηματίζει ένα κόσμο και αν αυτός μαλθακός κόσμος καλοσύνης είναι το «Σχήμα του Νερού» της ΣΤ δεν έχουμε παρά να την ακούσουμε.

 

Βέβαια ο συνειρμός με το La La Land μας επιτρέπει να φανταστούμε πως για την ΣΤ οτιδήποτε συγκινητικό , ρομαντικό Happy End δεν είναι παρά μια προπαγάνδα υπέρ μιας «νερόβραστης καλοσύνης» που συνεχώς ενοχοποιεί τους «ειρηνικούς» ενώ οι μαχητικοί εχθροί της δημοκρατίας καιροφυλακτούν.

  

Παρά την τόσο έκκεντρη και περιοριστική ανάγνωση του «Σχήματος του Νερού» η ΣΤ παρουσιάζει ένα αδρό πλαίσιο ερμηνείας της συγκυρίας : Ο Δυτικός , δημοκρατικός κόσμος , αδρανεί μέσα στην ραστώνη των κατακτήσεων του. Χρησιμοποιεί τους τύπους της Δημοκρατίας ως περιτύλιγμα ενός παθητικού πασιφισμού, αυτοενοχοποιείται υπέρμετρα, ενώ ο αυταρχικός κόσμος της Ανατολής  ισχυροποιείται χωρίς δημοκρατικές ευαισθησίες απειλώντας εξωτερικά και εσωτερικά τη Δύση. Σύμφωνα με την ανάλυση δεν υπάρχει μόνο, μια αντίστιξη μεταξύ Δημοκρατικής Δύσης και Αυταρχικής Ανατολής ,αλλά μια παράλληλη πόλωση μαλθακής ευνουχισμένης Δύσης απέναντι σε μια  μάχιμη, βιταλιστική ανατολή. Η Δύση αδυνατεί ορθολογικά να δει το πρόβλημα της ραστώνης της , την βιταλιστική ανάγκη υπεράσπισης αναλαμβάνει η Άκρα Δεξιά. Υπάρχει απλά ένα κενό που ενστικτωδώς έχει καταλάβει  ο νέος Δεξιός Λαϊκισμός . Αυτό το κενό είναι το βασικό πρόβλημα και όχι η Άκρα Δεξιά.

 

Η ερμηνεία της ΣΤ , αυτή η μετατόπιση του ενδιαφέροντος προς μια κοινωνιολογία της «καλοσύνης και ευνουχισμού» έχει προφανώς ενδιαφέρον γιατί επανατοποθετεί το θέμα της Άκρας Δεξιάς στην Ευρώπη μακριά  από την  κοινότοπη επαναλαμβανόμενη ηθικολογική καταγγελία. Με βάση αυτήν την περιγραφή η ΣΤ προχωρά προς ένα ιδιόμορφο όραμα :

 

 

 

Αναζητείται μια  Ενιαία  ισχυρή οικονομικά και στρατιωτικά   Ευρώπη με κοινές δομές και κοινό στρατό, χωρίς όμως τις υπερβολές μιας «λατρείας» των δικαιωμάτων. Ταυτόχρονα αναζητείται  η  κατοχύρωση ενός ελάχιστου κοινού συμβολικού κεφαλαίου που να ανταποκρίνεται στην αταβιστική διάθεση των λαών που έλκονται από «ισχυρούς άνδρες και τελετουργίες»

 

Η ΣΤ για να υπερβεί  την Νέα Λαϊκίστική Δεξιά ατζέντα του εθνικού κατακερματισμού  κατασκευάζει ένα ενιαίο Ευρωπαϊκό σχηματισμό με ισχυρές αντίστοιχες , προς τις εθνικές συμβολικές και στρατιωτικές κατοχυρώσεις. Απέναντι στην υφιστάμενη δια-ευρωπαϊκή  μαλθακότητα που απειλείται από τις αυταρχικούς καπιταλισμούς της Ανατολής ( Κίνα, Τουρκία, Ρωσία) δεν θα προτάξουμε τους εθνικούς κατακερματισμένους βιταλισμούς της ρώμης και της δύναμης, αλλά θα σχηματίσουμε τον  ενιαίο Ρωμαλέο Ευρωπαϊσμό με τις ισχυρές δομές και τον ενιαίο στρατό, χωρίς την πολυτέλεια της μανίας των «δικαιωμάτων».

 

Το θεώρημα της ΣΤ παρότι πάσχει , δεν στερείται ενδιαφέροντος και δεν είναι καινούργιο.

 

Εκκινώντας από μια άλλη βάση , πριν μερικά χρόνια ο G.Agamben είχε ιχνογραφήσει αμυδρά  την επανίδρυση της Λατινικής Ευρώπης ( Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία) ( πηγή) . Για τον Agamben το αδιέξοδο είναι οικονομικό. Απέναντι στον κατακερματισμό , την αντιπρόταση της Νέας Λαικιστικής Δεξιάς, πρόκρινε τους ισχυρούς πολιτιστικούς δεσμούς της Λατινικής Ευρώπης , για να σκιαγραφηθεί ένας πιο σταθερός «Ευρωπαϊκός πατριωτισμός»  . Η πρόταση του Agaben είχε  προβληματικές πλευρές  ( πηγή) .

 

Αν στον Agamben αχνοφαίνεται στο βάθος το Βατικανό, στην Τριανταφύλλου διαγράφονται με σαφήνεια οι πολλαπλές αστυνομικές και στρατιωτικές υπηρεσίες με μοναδικό εθνόσημο τα αστέρια της ΕΕ. O εισαγωγικός συνειρμός για την περιττή αυτόταπείνωση των Ευρωπαίων, την μαλθακότητα και την ήπια ενσωμάτωση στις κατώτερες βαθμίδες του βιολογικού κόσμου, δημιουργεί αντιστικτικά το νέο Ευρωπαϊκό όραμα: βιολογική ρώμη, αυτοπεποίθηση. Η ΣΤ κάνει ένα τέχνασμα : αποφεύγει τον εθνικό κατακερματισμό της Λαϊκίστικής Δεξιάς για να εισάγει αυτούσια τα στοιχεία του ως κοινό Ευρωπαικό σχέδιο.

 

Βλέπουμε λοιπόν ένα επαναλαμβανόμενο προβληματισμό : καθώς οι μαινάδες της εθνικής αναδίπλωσης απειλούν γιατί η οικονομική κρίση διαλύει τους οικονομικές αλληλοσχετίσεις  ας κάνουμε μια υπέρβαση των εθνών εμπιστευόμενοι είτε παλιούς πολιτιστικούς δεσμούς  ( Agamben) είτε κατασκευάζοντας νέους βιταλισμούς  ( Τριανταφύλλου) .Επιπρόσθετα , καθώς, η mainstream «αριστερή» ανάλυση ( ο «νεοφιλελευθερισμός» δημιουργεί ανισότητες οι οποίες ωθούν στα δεξιά) δεν φαίνεται να μπορεί να εξηγήσει την ύπαρξη στιβαρών Δεξιών Λαικισμών σε χώρες με το ισχυρότερο κοινωνικό κράτος ( Σκανδιναβικές)  ή στις χώρες της Κ.Ευρώπης που δείχνουν να έχουν μια τεχνο-οικονομία ικανή να αντέξει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό δημιουργείται ένα πραγματικό κενό. Φαίνεται πως για να υπερβούμε αυτό κενό , προς το παρόν θα πραγματευτούμε την κατάσταση μόνο με ημιτελείς και λανθασμένες απαντήσεις. Αλλιώς χωρίς καμία αναζήτηση , το Ευρωπαϊκό όραμα δεν θα είναι ούτε καν αντικείμενο συζήτησης.

 

 

 

Εμείς οι λουφαδόροι και το σχήμα του νερού ( Τα Νέα 6/4/2018) (πηγή)

 

Κανείς δεν μπορεί να στηριχθεί στη βοήθεια των δυτικών χωρών: η πολιτική μας, απόρροια της προπαγάνδας της καλοσύνης, της μεταμέλειας και της παρακμής είναι μαλθακή. Κι όταν δεν είναι -λόγου χάρη στην περίπτωση της επέμβασης στο Ιράκ επί Τζορτζ Γ. Μπους- στηρίζεται σε τόσο αλλοπρόσαλλη στρατηγική και τακτική ώστε πλήττει λανθασμένους στόχους και καταλήγει σε αποτυχίες· σε επιδείνωση μιας ήδη ανώμαλης κατάστασης. Για να αποφύγουμε τις αντιπαραθέσεις εξωραΐζουμε τους αληθινούς εχθρούς μας και κατασκευάζουμε άλλους, υποτιμώντας τις απειλές εναντίον μας. Είναι χαρακτηριστική η απήχηση της ταινίας του Γκιγιέρμο ντελ Τόρο «Η μορφή του νερού» όπου το τέρας παρουσιάζεται καλύτερο από τους ανθρώπους και όπου στη μουγκή κοπέλα δεν αντιστοιχεί παρά ένα τέρας. Τέρας και πολύ σου πέφτει! Τα τελευταία χρόνια δείχνουμε υπερβολική στοργή στα τέρατα: μισούμε τόσο τον εαυτό μας ώστε λατρεύουμε οτιδήποτε δεν μας μοιάζει.

 

Δεν είναι καλή βάση για την πολιτική.

 

Αυτή η μεγαθυμία κρύβει φόβους που μας καθιστούν ανάπηρους· μουγκούς και υπερσυναισθηματικούς· συστηματικά αυνανιζόμενους σαν την Ελάιζα στην ταινία του ντελ Τόρο. Έτσι, στο πεδίο της διεθνούς πολιτικής, εγκαταλείπουμε τους Κούρδους στην τύχη τους, αν και τους αναθέσαμε τον πόλεμο εναντίον του ΙSIS: εμείς δεν θέλουμε να λερώσουμε τα χέρια μας. Την ίδια στιγμή αρνούμαστε να μιλήσουμε για ομηρία σχετικά με τους δύο κρατουμένους στρατιώτες στην Τουρκία· διαπρέπουμε στην τέχνη της κωλυσιεργίας και της λούφας. Στο μεταξύ, ο Ερντογάν εξοντώνει τους Κούρδους και τσεπώνει τρία δισ. ευρώ για να κρατήσει τους Σύριους πρόσφυγες στο τουρκικό έδαφος. Τουτέστιν, υποκύπτουμε σε εκβιασμούς· παίζουμε αμυντικό παιχνίδι όπως το ορίζουν οι εχθροί της Δύσης.

 

Αν ο κινηματογράφος είναι μάρτυρας της ιστορίας και του παρόντος, ζούμε κυριολεκτικά σε μια La La Land όπου φανταζόμαστε ότι οι κακοί τιμωρούνται στο τέλος και οι καλοί ανταμείβονται. Αληθινά τέρατα είναι «οι κακοί», που, στον 21ο αιώνα, δεν διαθέτουν καν τις θεμελιώδεις αξίες των πρωταγωνιστών του Ψυχρού Πολέμου: είναι απλούστατα διεστραμμένοι όπως τους παρουσίαζε, προφητικά, ο Στάνλεϋ Κιούμπρικ. Σύμφωνα με το πνεύμα της εποχής αποδίδουμε όλα τα δεινά σ' εμάς τους ίδιους· στην πραγματικότητα, στον «λευκό ετεροφυλόφιλο άνδρα», τον καριερίστα, τον καταναλωτή, τον φαλλοκράτη -ο οποίος, περιέργως, έχει γίνει τόσο ειρηνόφιλος ώστε ελπίζει πως άλλοι, πιο μαχητικοί, θα αναχαιτίσουν τους εχθρούς του. Εξάλλου, δεν τους βλέπει καθαρά· έχει πεισθεί ότι ο μεγαλύτερος εχθρός βρίσκεται μέσα του.

 

Τα λαϊκιστικά κινήματα της δεξιάς επιτυγχάνουν επειδή, μέσα στη θολούρα και στη δημαγωγία τους, λένε μερικά πράγματα με το όνομά τους και μάλιστα μεγαλοφώνως. Έτσι, καλύπτουν, με ερασιτεχνικό τρόπο, το κενό της σκέψης που υπερχειλίζει από καλά αισθήματα υπογραμμίζοντας τις διαστροφές των δυτικών χωρών.

 

Η πρώτη διαστροφή είναι η αδράνεια: το ότι δεν κάνουμε τίποτα για να αντιμετωπίσουμε τα μεγάλα προβλήματα· ασχολούμαστε με μικρονόμους και μικρορυθμίσεις -π.χ. στη Γαλλία με το ωράριο των καταστημάτων την Κυριακή· στις ΗΠΑ με το αν χρειάζονται δημόσιες τουαλέτες για τους τραβεστί. Σπαταλάμε ενέργεια σε κανονισμούς, ψευτοδικαιώματα, υπερβολές, απαγορεύσεις, περιορισμούς («πόσο πρέπει να είναι το ελάχιστο επιτρεπόμενο βάρος των φωτομοντέλων;»), αστυνόμευση του καθημερινού λόγου: στόχος μας είναι να γίνουμε όλοι καλοί άνθρωποι· να μην προσβάλλουμε κανέναν πλην του λευκού, ετεροφυλόφιλου σοβινιστή.

 

 

Η δεύτερη διαστροφή αφορά τη διπλωματία. Δεν μπορεί να υπάρξει διπλωματία χωρίς στρατιωτική απειλή και κατανόηση του Άλλου: οι δυτικές χώρες, και ιδιαίτερα η Ευρώπη που δεν προετοίμασε σωστά την κοινή γνώμη στην κατεύθυνση ευρωπαϊκού Συντάγματος και ευρωπαϊκού στρατού, βρίσκεται σήμερα μπροστά στις λεγόμενες «δημοδικτατορίες» -Ρωσία, Τουρκία- στις οποίες, για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, η λαϊκή συναίνεση είναι αδιανόητα σαρωτική. Αρνούμαστε να καταλάβουμε ότι οι λαοί ενδιαφέρονται λιγότερο για τη δημοκρατία και περισσότερο για μια φαντασιακή εθνική υπερηφάνεια· περισσότερο για ισχυρούς άνδρες και τελετουργίες παρά για αξιοπρεπή διαβίωση. Τα θεάματα βαραίνουν περισσότερο κι από τον άρτο ακόμα.

 

Η τρίτη διαστροφή είναι ο κατακερματισμός: μια αυτοκτονική διαδικασία. Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά στη στροφή των ΗΠΑ προς τον προστατευτισμό και προς την τρέλα, ενώ οι δεξιοί και αριστεροί αντιευρωπαϊστές οξύνουν, ψευδόμενοι, το πνεύμα της διχόνοιας. Προφανώς, όταν αλλάζουν οι συνθήκες και οι «εχθροί» -μια έννοια που δεν θέλουμε να παραδεχτούμε λες και ζούμε σε ιδεώδη κόσμο όπου αμφίβια τέρατα χορεύουν μαζί μας μέσα στο νερό- πρέπει να αλλάζει και η πολιτική. Καθώς και το φρόνημα. Υπό αυτό το πρίσμα, η «εθνική κυριαρχία» είναι υπερεκτιμημένη. Στην ουσία πρόκειται για μια έκφραση χωρίς περιεχόμενο που αρέσει στις μάζες αλλά διασπά τη Δύση δημιουργώντας εσωτερικούς εχθρούς: π.χ. τη «γραφειοκρατία», τα «μονοπώλια» και άλλες νοσηρές έμμονες ιδέες. Τι νόημα έχει η εθνική κυριαρχία όταν οι λαοί δεν ξέρουν πώς να κυβερνηθούν ή όταν ισούται με τον εθνικισμό, την απόσχιση, τον απομόνωση και την εξασθένιση; Για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις και να υπερβούν τους φόβους τους, οι δυτικές χώρες πρέπει να επινοήσουν από την αρχή τις συμμαχίες τους με ορίζοντα την ομοσπονδοποίηση, την ενιαία στρατηγική: αν το μέλλον δείχνει προς μια μορφή απομονωτισμού υπό την έννοια της μη επέμβασης εκτός συνόρων, αυτός πρέπει να περιλαμβάνει όλες τις δυτικές δημοκρατίες, προκειμένου να ενοποιούνται οι πληροφορίες και οι δυνάμεις στρατιωτικής απόκρισης. Οι χώρες που, στην πορεία της ιστορίας, διεκδίκησαν ανεξαρτησία χωρίς προϋποθέσεις μεγέθους και ισχύος -π.χ. η Κύπρος- έγιναν ακόμα πιο ευάλωτες. Στις επιθέσεις που δέχτηκαν δεν τις βοήθησε κανείς.

 

Το στοίχημα δεν είναι να πολεμήσουμε τους εχθρούς μας, αλλά να αναχαιτίσουμε την επιθετικότητά τους. Αν περιγράφουμε τον κόσμο σαν το υγρό τοπίο των καλών αισθημάτων όπου οι κακές πράξεις έχουν μια «καλή», ή έστω, δικαιολογημένη αφετηρία, θα βυθιζόμαστε όλο και περισσότερο στον ηθικό σχετικισμό και στην πολιτική ορθοφροσύνη. Η ανεκτικότητα την οποία πρεσβεύουμε περιλαμβάνει την τυραννία· τον φαντασιακό εξανθρωπισμό των τεράτων.