Η διαφορά του 1962 έχει παραμείνει και ίσως έχει μεγαλώσει.

 

 

 

 

Η ιδιόμορφη τηλεοπτική κατάσταση με το πλήθος των επαναλήψεων και τις ταινίες παρέχει μερικές ενδιαφέρουσες ευκαιρίες: κλασσικές ταινίες .

Πριν μερικές ημέρες προβλήθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα  η «Έκλειψη» του Αντονιόνι και η «Φαίδρα» του Ντασέν.Ο συγχρονισμός της προβολής είχε αποκρύψει άλλες συνάφειες.

Και οι δύο ταινίες είναι του 1962.

Στηρίζονται στις «Μούσες» των σκηνοθετών Μόνικα Βίτι και Μελίνα Μερκούρη. Δομούν την ερωτική πλοκή πάνω σε δύο οικονομικούς συντελεστές της εποχής.

Στην «Έκλειψη»  οι Ντελόν Βίτι γνωρίζονται στο χρηματιστήριο της Ρώμης ενώ η «Φαίδρα» ξεκινά με την καθέλκυση ενός νέου πλοίου στα Ναυπηγεία του Σκαραμαγκά.

Στην εξέλιξη των ταινιών το χρηματιστήριο της Ρώμης έχει ένα μίνι κραχ  ενώ ο εφοπλιστής σύζυγος της «Φαίδρας»  αντιμετωπίζει ένα ναυάγιο με πολλούς νεκρούς.Οι μεγάλες διαφορές των ταινιών όμως αναδύονται  στην ερωτική πλοκή

Στην «Έκλειψη» ο Αντονιόνι ανατέμνει , διερευνά την ερωτική συνάντηση δύο σύγχρονων προσώπων της νέας αστικής πραγματικότητας του 60 : Υπαρξιακή περιδίνηση , ασάφεια προσδοκιών ,αδιέξοδες συναντήσεις σχεδόν προγραμματικά υπονομευμένες  αναδεικνύονται σε ένα αρχιτεκτονικό τοπίο της μεταπολεμικής Ρώμης. Δεν είναι τυχαίο πως σήμερα η «’Έκλειψη»  είναι αντικείμενο έρευνας για την μοναδική αρχιτεκτονική εικαστική παρουσίαση    της «μεταμοντέρνας» Ρώμης

Στην «Φαίδρα» ο Ντασέν βασίζεται στον κλασσικό μύθο του Ευριπίδη « Ιππόλυτος» και αναδεικνύει αρχετυπικούς ερωτικούς τύπους παιγμένους  με αδρό σχεδόν υπερβολικό τρόπο. Το δράμα είναι δεδομένο , απόλυτο.  

Όσο και αν η ερωτική σχέση είναι πυρηνικά προσωπική , ο τρόπος που αυτή αναδεικνύεται σε μια ταινία δεν μπορεί να αφαιρέσει τους μίτους και τους ιστούς με την οποία η στενή «πολιτική και οικονομία» την περιβάλλουν. Έτσι το 1962 το Ελληνικό σινεμά  δεν έχει κανένα επίπεδο αναφοράς για να στοχαστεί για ελλειπτικούς έρωτες της πόλης . Μπορεί να αναπαράγει τους θεμελιακούς μύθους  τους οποίους ανασυγκροτεί στο νέο περιβάλλον όπως αυτό  προκύπτει από την συνθήκη του μεταπολέμου. Ο Αντονιόνι έχει μια νέα Ρώμη με αρχιτεκτονικές καινοτομίες ενώ ο Ντασέν έχει νέα Ναυπηγεία.

Η διαφορά του 1962 είναι αδιαμφισβήτητη.

Η επιθετική αυστηρή δραματική Μερκούρη δεν έχει σχέση με την αφηρημένη , απορημένη γοητεία της Βίτι. Η Φαίδρα δεν είναι μια μόνη υπαρξιακά ριζικά διαφορετική από την Βιτόριας , «προηγείται» ιστορικά. Η Βιτόρια της Βίτι έπεται της Φαίδρας.

Σχεδόν 55 χρόνια μετά τα μισά ονόματα εταιρειών που παρεμβάλλονται στο ταμπλό του Χρηματιστηρίου της Ρώμης , στις δύο μαεστρικές σκηνές της  «Έκλειψης»  είναι ενεργά και σήμερα. Τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά όμως εδώ και δεκαετίες φυτοζωούν και παραμένουν μια οιονεί κρατική χρεοκοπημένη εταιρία. Με μια έννοια το αστικό περιβάλλον του Αντονιόνι έχει εξελιχθεί , έχει διαφθαρεί ίσως αλλά υπάρχει. Αντίθετα το οικονομικό όνειρο των Ναυπηγείων που περιβάλει ως αχλή τους ήρωες του Ντασέν έχει καταρρεύσει.

Η διαφορά του 1962 έχει παραμείνει και ίσως έχει μεγαλώσει.

Παρότι τεχνικές συντεταγμένες της Ελληνικής κρίσης ανήκουν στον πυρήνα της Ευρωπαϊκής δομής ( Ευρώ, χρέος κλπ) εν τούτοις οι ιστορικές και ψυχολογικές αναφορές με ένα βασανιστικό τρόπο  αναδεικνύουν ένα έλλειμμα ,μια απόσταση, το οποίο μεταφέρεται από δεκαετία σε δεκαετία. Αν  τεχνικά η οικονομική κρίση  στον Νότο έχει ομοιότητες εν τούτοις σε εμάς παίρνει δυσμορφικά χαρακτηριστικά αυτοκαταστροφής και δράματος. Το εμβληματικό σύμβολο του ελληνικού κινηματογράφου, ο Απόλλων ,έχει καεί μαζί με τους ανθρώπους της διπλανής τράπεζας. Κάποια στιγμή θα ανοίξει και  ίσως προβάλει την «Έκλειψη» και την «Φαίδρα». Το ότι αυτές οι προβολές μπορεί να γίνουν σε ένα τόπο καύσης κτιρίων και ανθρώπων  μου προκαλεί μια αμηχανία.

Αυτή η αμηχανία είναι ισότιμη με την αισθητική και ψυχολογική  διαφορά που χαράζουν οι ταινίες του 1962.

Φαίνεται πως έστω και με τον Ευριπίδη στις αποσκευές πάμε κάπου αλλού από ότι νομίζουμε εδώ και πολλά χρόνια. Η  «Έκλειψη» είναι μια ταινία αναφοράς για το Ελληνικό κοινό σινεφίλ. Γιατί υπάρχουν και σε εμάς εστίες και νησίδες νέου αστικού βίου που αναγνωρίζουν οργανικά , παραγωγικά στην αισθητική και υπαρξιακή διαπραγμάτευση  του Αντονιόνι .Μπορούμε να δούμε σε εμάς και δίπλα μας τους ρευστούς Ντελόν και Βίτι της «Έκλειψης» εν τούτοις το αυστηρό δραματικό περιβάλλον της Φαίδρας με την φαντασίωση του εφοπλισμού και των Ναυπηγείων σηματοδοτεί  την μετακινούμενη απόσταση μας από τους «Δυτικούς» μας γείτονες.

Η διαφορά του 1962 μεταφέρεται ανά δεκαετίες  παρότι μια ορισμένη «δυτικόφιλη»  φαντασίωση θεωρεί ότι έχει μειωθεί. Όταν θα δούμε την Μόνικα και την Μελίνα  στην οθόνη του Απόλλωνα δίπλα από τα αποκαΐδια των καμένων της Μαρφίν τότε θα επιμετρήσουμε και την απόσταση .   

 

 

Μια χρήσιμη απόσταση "τοσο όσο"

Στην σειρά διηγημάτων με τον τίτλο Γκιακ έχουμε περιγραφές καταστάσεων από τον Μικρασιατικό πόλεμο, την Ελληνική επαρχία του 50 την μετανάστευση κλπ. Ο λόγος του συγγραφέα Δ.Παπαμάρκου είναι απολαυστικός ρέων με μια ενδιαφέρουσα τροπή : είναι ο αυθεντικός προφορικός λιτός λόγος της Ελληνικής επαρχίας με μια εκφραστική οικονομία λιτότητα σχεδόν αφοπλιστική

Το κοινό στοιχείο στις ιστορίες είναι  η σκληρότητα της ζωής : αυτή η αυθεντική τραχύτητα που διαστέλλεται στα άκρα καθώς αναδύεται ως αποκρυστάλλωση συνθηκών ενός βίου δύσκολου δύσθυμου οριακού.

Η επιτυχία του Γκιακ ήταν μεγάλη και απρόσμενη.

Αυτές οι λιτές περιγραφές μέσω αυτής της ρέουσας αυθεντικής γλώσσας προσφέρουν την σκληρότητα ως ανάδυση ως εκκάλυψη σε ένα κόσμο που ήδη έχει εγκυμονήσει το ακραίο , το σχεδόν βάναυσο. Δεν γνωρίζω ποιά αλλά κείμενα του Γκιακ έγιναν ήδη θεατρική παράσταση με αντίστοιχη επιτυχία. Μπορώ εύκολα να καταλάβω το γιατί: λόγος λιτός και μεστός σαν γάργαρο νερό , εικόνες και συμπυκνώσεις τραχύτητας.

Από μια άλλη  πλευρά της τέχνης , έχουμε μια αντίστοιχη σχεδόν «φυσική» εκβολή του ακραίου και της σκληρότητας . Αναφέρομαι στις ταινίες του Γ.Οικονομίδη και κυρίως τις πρώτες. Στο «Σπιρτόκουτο» και την «Ψυχή στο Στόμα» παρακολουθούμε διαδοχικές επιθέσεις, προσβολές, που προκύπτουν περίπου ως αναγκαιότητα ενός ασφυκτικού περίγυρου ενός εγκλειστικού κόσμου που στραγγαλίζει τους πάντες οικονομικά, συναισθηματικά , υπαρξιακά.

Ενώ στο Γκιακ η τραχύτητα και το ακραίο αναβλύζει από ένα χώρο ευρύχωρο και απλωμένο ,στον Οικονομίδη η τραχύτητα και το βάναυσο συναρμόζουν με τον εγκλεισμό της μικρής γεωγραφικής τοπικής κλίμακας.

Η επιτυχία του Γκιακ και ολόκληρος ο κινηματογράφος της ακρότητας του Οικονομίδη , σηματοδοτούν μια συνθήκη αυθεντικής σχεδόν οργανικής βίας  την οποία έχει ανάγκη να διαχειριστεί η Ελληνική κοινωνία καθώς συνεχώς παράγει , με την «βιομηχανική» έννοια, βία και ακρότητα. Τόσο η γλώσσα του Γκιακ όσο και η λιτότητα του Οικονομίδη δημιουργούν μια απόσταση όπου η σκληρότητα αισθητικοποιείται «τόσο όσο» για να γίνει «παραγωγική» λυτρωτική. Αλλιώς χωρίς αυτή την «τόσο όσο» απόσταση η βία είναι αποπνικτική. Αναφέρομαι στις σχεδόν ταυτόχρονες δίκες «Ρουπακιά –ΧΑ» και «Marfin».

Και στις δύο υποθέσεις η σκληρότητα είναι ανυπόφορη.

Ωστόσο είναι μια σκληρότητα βγαλμένη από τα έγκατα του ηφαιστείου. Είναι μια ύλη γνωστή υπερθερμαινόμενη, μια λάβα γνωστών συστατικών ακριβώς κάτω από το υπέδαφος μας. Δεν είναι η εκκεντρική βία «freak» ούτε η ατομική ιδιαιτερότητα της ιδιότροπης ψυχοδομής. Με κάποιο τρόπο παραλυτική φρίκη των υποθέσεων Φύσσα και Μαρφιν είναι γνωστή , είναι αναμενόμενη από καιρό

Η τέχνη των Παπαμάρκου Οικονομίδη ακριβώς συνίσταται στο να αναδείξουν αυτή την φυσικότητα της εκβολής της λάβας του βάναυσου. Χωρίς αυτή την διαμεσολάβηση της τέχνης αυτή η οργανική βία της Ελλάδας του 2016 , γίνεται ψυχαναγκαστική άρνηση και απώθηση που μεταφράζεται άλλοτε ως σιωπή  ,άλλοτε ως ακραίο μελόδραμα κοινοτοπιών.

 

Γλωσσικά ζητήματα στον 'Ατλαντα

Τον Φεβρουάριο του 2016 η Αλγερινή μέσω συνταγματικής αναθεώρησης εισήγαγε την Βερβέρινη γλώσσα ως δεύτερη επίσημη γλώσσα του κράτους ( πηγή). Η απόφαση ήρθε μετά από πέντε χρόνια από την αντίστοιχη Συνταγματική αναθεώρηση στο Μαρόκο.

Η εξέλιξη δεν είναι τόσο απλή και αντανακλά μια ιστορικού χαρακτήρα μεταβολή για την αυτοσυνείδηση των λαών των δύο κρατών. Ενώ το ζήτημα των προαραβικών γλωσσών της περιοχής εκκινεί από  μέσα του 19ου αιώνα, η σημερινή ωρίμανση οφείλεται στις εξελίξεις μετά την 11 Σεπτεμβρίου, τις αλλαγές στην Μ. Ανατολή τους  πολέμους και την ανάπτυξη του τυφλού τρομοκρατικού ισλαμικού τζιχαντισμού.

Ο όρος Βερβερικός είναι ευρύς και αφορά μια ευρύτερη οικογένεια λαών του Άτλαντα της Β.Αφρικής και όλους τους νομάδες που κινούνται στη ζώνη  από τον Ατλαντικό στην Ερυθρά  άνωθεν του Μάλι. Ο όρος είναι ετεροπροσδιοριστικός καθώς οι λαοί αυτοί χρησιμοποιούν για τον εαυτό τους διάφορες ονομασίες με πιο δημοφιλή τον όρο Tamazight.

H ιστορική κίνηση που αντικατοπτρίζεται στις δύο συνταγματικές αλλαγές αναφέρεται στους Tamazight του Άτλαντα. Ο λαός αυτός διαφέρει ιστορικά και κοινωνιολογικά από τους πιο γνωστούς νομάδες Touareg. Οι Tamazight εξισλαμίστηκαν αργότερα από τους νομάδες και η κλειστή ορεινή οικονομία τους διαμόρφωσε ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κοινωνικής οργάνωσης και οικονομίας. Στην ευρύτερη ζώνη του Άτλαντα διαμορφώθηκαν πολιτιστικές και γλωσσικές διαφορές μεταξύ των Tamazight και σχετικά άνισες διαδρομές αυτοσυνείδησης.

Ο εξισλαμισμός στον Άτλαντα έγινε περίπου τον έκτο αιώνα περίπου εκατό χρόνια μετά από τους νομάδες της περιοχής και δεν ήταν ποτέ απλός. Το χαλιφάτο της Βαγδάτης είχε δυσκολίες να συνεννοηθεί με αυτόνομες κοινωνίες του ορεινού όγκου. Η γλώσσα των Tamazight δεν είχε παραδοσιακή γραφή και το θρησκευτικό , πολιτιστικό βάρος της Αραβικής γραφής ήταν τέτοιο ώστε η γλώσσα  θεωρείτο ως μια «πτωχή» γλώσσα της επαρχίας. Την δεκαετία του 50 η ανάγκη του αντιαποικιακού αγώνα ώθησε σε μια καθολική επικράτηση της Αραβικής ως πολιτικό αντίβαρο προς την «αποικιακή» Γαλλική

Η περιοχή της Καβυλίας στον Ανατολικό Άτλαντα είχε την πυκνότερη σώρευση  Tamazight. Ο ορεινός σχηματισμός προστάτευε τους πληθυσμούς από πολιτιστικές επιμιξίες και έτσι η τοπική ταυτότητα ενός διακριτού μη αραβικού λαού . Ταυτόχρονα οι παραθαλάσσιες περιοχές του Ανατολικού Άτλαντα με κύριο κόμβο την περιοχή της Bejaia έδωσαν στους κατοίκους ένα οικονομικό προνόμιο εμπορίου και ανταλλαγών που σταδιακά άρχισε να δημιουργεί ένα μόρφωμα «αστικής τάξης» της Καβυλίας.

Αναπόδραστα στα τέλη του 19 αιώνα η τοπική γλώσσα γίνεται αντικείμενο μελέτης κυρίως από τους Tamazight της διασποράς.  Ανασύρεται από επιγραφές ένας τύπου φοινικικού αλφαβήτου το οποίο χρησιμοποιείται από τους γηγενείς για τις πρώτες γραφές της γλώσσας. Το φοινικικό όμως αλφάβητο παρουσιάζει δυσκολίες χρήσης . Στην χώρα χρησιμοποιούνται ήδη το λατινικό και αραβικό αλφάβητο και η εισαγωγή ενός τρίτου δημιουργεί μια σύγχυση. Ενώ το φοινικικό αλφάβητο ήδη χρησιμοποιείται γίνονται συστηματικές προσπάθειες να εισαχθεί ένα αλφάβητο της γλώσσας με λατινικούς χαρακτήρες και νέα γράμματα με στίγματα και προσθέσεις όπως αντίστοιχα έχει η Τουρκική γλώσσα.

Μετά το 50 στον χώρο των Tamazight διεξάγεται μια έντονη συζήτηση για το αλφάβητο τους η οποία κρατάει μέχρι σήμερα. Στην δεκαετία του 50 , καθώς η αραβική ταυτότητα συμπυκνώνει τον αντιαποικιακό αγώνα η τοπική γλώσσα αναγνωρίζεται ως πολιτιστικό κώλυμα της αντίστασης και παραγκωνίζεται. Στο Μαρόκο η χρήση του φοινικιού αλφαβήτου απαγορεύεται και τιμωρείται.

Από το 1980 όμως η οικονομική ανάπτυξη της Bejaia πυροδοτεί μια πρωτοφανή διάδοση της γραπτής γλώσσας που ονομάζεται Amazigh . Εμφανίζονται εφημερίδες, βιβλία γραμμένα σε μια λατινογενή εκδοχή του αλφάβητου και αρχίζει η ημιεπίσημη διδασκαλία στα σχολεία.

Η τελευταία δεκαπενταετία είναι καταλυτική

Το διεθνές περιβάλλον αλλάζει καθώς η Μ.Ανατολή φλαίγεται και αναδύεται ο Τζιχαντισμός ως τρομοκρατικό φαινόμενο. Το εν υπνώσει ή τέλος πάντων δευτερεύον ζήτημα της γλωσσικής ανεξαρτησίας των Tamazight , παίρνει μια ιδιόμορφη διάσταση. Από στοιχείο μιας απειλούμενης διάσπασης και αντίδρασης προς την κεντρική εξουσία (κυρίως στην περιοχή Bejaia) γίνεται ένας μοχλός των ελίτ σε Αλγερία και Μαρόκο για μια σαφή αλλά υπαινικτική κίνηση απόστασης από τον Μεσανατολικό Ισλαμοαραβικό πυρήνα. Σε Αλγερία και Μαρόκο οι κυβερνήσεις ενθαρρύνουν μετά από 1500 χρόνια την ανάδειξη και μελέτη της προ-αραβικής ταυτότητας. Σταδιακά η εθνική ταυτότητα εμπλουτίζεται με την χαμένη παραμελημένη Βερβέρικη διάσταση. Σε μια πενταετία το Μαρόκο γίνεται μια τρίγλωσση χώρα, βουλευτές μιλάνε στο κοινοβούλιο Amazigh και οι τρίγλωσσες πινακίδες υπάρχουν παντού ακόμα και στις νότιες περιοχές όπου δεν υπάρχει η παράδοση Tamazight.

Καθώς η κατάσταση στην Μ. Ανατολή περιπλέκεται και τον τρομοκρατικό Τζιχαντισμό να απειλεί , η κατάσταση στον ονομαζόμενο «Αραβικό» κόσμο δεν είναι απλή. Οι γλωσσικές εξελίξεις στις δύο μεγάλες χώρες του Άτλαντα δείχνουν πως οι δυναμικές δεν είναι αναγνωρίσιμες εύκολα και ίσως δούμε απρόσμενες εξελίξεις. Η ανάδειξη του προ-αραβικού πολιτισμού ως κρατική πολιτική ίσως σημαίνει τον περαιτέρω τεμαχισμό του Αραβικοισλαμικού κόσμου , όχι μόνο μέσω συνόρων αλλά και μέσω νέων εθνικών αυτοκατανοήσεων .

Μέχρι τότε,

Ma s tidet,εuhdey-t ar d yemmet (Καλώς θα δούμε στην Αmazigh)

Info :

Le Guide de la Culture Berber. Mohand Akli Haddadou (Paris 2000)

Grammaire Moderne du Kabyle .Tarrejunt tatrant n teqbaylit.Kamal Naid Zerat (Bejaia 2001)

Γιατί ο Κονδύλης αρέσει; (In Memoriam A.Mεταξόπουλος)

 

 

 

Η περίοδος της κρίσης συμπίπτει με ένα αυξημένο ενδιαφέρον για το έργο του Π.Κονδύλη ( εφεξής ΠΚ). Ο κυριότερος λόγος είναι η ακρίβεια των περιγραφών  για τις εκφράσεις κα την αρχιτεκτονική της κρίσης. Ενώ ο Κονδύλης δεν είναι ο μόνος που περιγράφει την επερχόμενη κρίση κατά την εποχή της «εκσυγχρονιστικής» ευφορίας είναι ίσως ο πιο ακριβής (1). Ταυτόχρονα το έργο του φαίνεται να αφορά τις πιο αντίρροπες στάσεις της ιδεοκίνησης .

Συνοπτικά, αν όλα μπορούν να  συμπυκνωθούν σε δύο κείμενα , σημειώνουμε: 

 Οι «Γεωπολιτικοί»  της  πατριωτικής (δεξιάς ή αριστεράς)  οπτικής  ενδιαφέρονται για την τυπολογία του «εχθρού φίλου» όπως αυτή τεκμηριώνει μια στρατηγική κατεύθυνση στο επίμετρο του έργου «Θεωρία του Πολέμου»

Οι «Αριστεροί-Ελευθεριακοί»  (πηγή) και οι  «Γιανναρικοί  Συντηρητικοί»  (πηγή) διαβάζουν με ενδιαφέρον τον πρόλογο του «Ελληνικού Διαφωτισμού» για να τεκμηριώσουν τη Νεοελληνική αστική  καχεξία και την παραλυτική αδυναμία του τρέχοντος Ελληνικού σχηματισμού να επιβιώσει στο καθεστώς της πλανητικής μαζικής δημοκρατίας.

Δεν είναι περίεργο το έργο ενός φιλόσοφου να έχει πολλαπλές αναγνώσεις, είναι όμως ενδιαφέρον όταν αυτός ασχολείται ως πολιτικός επιστήμονας με τον πυρήνα των κοινωνικών προβλημάτων. Ο Κονδύλης έχει απ’ ευθείας αναφορές στα πολιτικά επίδικα της συγκυρίας, έστω από μια επιστημολογική απόσταση  , που επιτρέπει πολλαπλές αναγνώσεις, Ωστόσο εν ζωή ο ίδιος ευτύχησε να αναμετρηθεί με κριτικές προς το έργο του από μια πλευρά της ιδεοκίνησης που χοντρικά θα καταγράφαμε ως  «αριστερή φιλοευρωπαϊκή ακαδημία» (2). Επομένως το έργο του δεν είναι κατ’ αρχάς μια κατάθεση οικουμενικής αποδοχής, το αντίθετο μάλιστα.

Η τρέχουσα ενασχόληση όμως με τον Κονδύλη δείχνει να αποσιωπά τις διαφωνίες που ήδη αναφέρθηκαν ενώ απουσιάζει εμφατικά ίσως η πιο έντιμη και παραγωγική εξέλιξη του έργου του : αναφέρομαι στον Αιμίλιο Μεταξόπουλο ( εφεξής ΑΜ) και το βιβλίο του «Αυτοσυντήρηση-Πόλεμος-Πολιτικλη» ( εφεξής ΑΠΠ).

Το ΑΠΠ έχει μια μοναδική ιδιότητα

Επεκτείνει το Κονδυλικό εγχείρημα του «Ισχύς και Απόφαση» ( εφεξής ΙΑ) πάνω στα θεμέλια του Κονδύλη, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύει ζητήματα (σφάλματα στην ορολογία του ΑΜ) τα οποία δεν καταδεικνύονται τόσο αδρά  από τους θεμελιακά πολέμιους του ΙΑ (λόγω της περιπλοκής που έχει καταστατικά η αντιμαχία ενός «περιγραφικού» πχ Κονδύλη με ένα «στρατευμένο» πχ  Ψυχοπαίδη όπως θα δείξουμε πιο κάτω) .Η οξυδέρκεια του ΑΜ αποκαλύπτει  πως εκτός από τους συγχρονισμούς της συγκυρίας υπάρχουν αφετηριακές αναφορές που οδηγούν το έργο του Κονδύλη σε ένα τύπο  «ευρείας αποδοχής». Ο ΑΜ όντας «Κονδυλικός» απορρίπτει αυτές τις αναφορές και μετασχηματίζει το «περιγραφικό»  ΙΑ σε ένα πιο πολεμικό και οξύ, αλλά πάντα «αξιολογικά ουδέτερο»  ΑΠΠ.

Αν απλοποιήσουμε το ΙΑ σε βαθμό ιεροσυλίας μπορούμε να διακρίνουμε δύο θεμέλια :

·        Την επέκταση της έννοιας του «εχθρού φίλου» του Schmitt από το πεδίο της πολιτικής στο ευρύτερο χώρο της ανθρωπολογίας (3)

·        Την αναμόρφωση της Βεμπεριανής αξιολογικής ουδετερότητας σε «περιγραφή»

Τούτων δοθέντων η «Περιγραφική θεωρία της Απόφασης» (ΠΘΑ)  αναμετράται μονίμως με το εξής παράδοξο : καθώς όλες οι θεωρίες –ιδέες είναι μετασχηματισμένες αξιώσεις ισχύος , τότε η περιγραφική θεωρία επιφυλάσσει στον εαυτό της τη δυνατότητα να περιγράψει όλες τις ιδέες χωρίς να επιδιώκει να αξιώσει ισχύ για την ίδια. Η ΠΘΑ επιβάλει στον εισηγητή της να είναι οξύς κριτικός για όλο το φάσμα των ιδεών και κοινωνικών πρακτικών αλλά ο ίδιος ως φυσικό πρόσωπο καθηλώνεται ως ένας αιώνιος Είρων (ΑΠΠ σ 146) . Ο εισηγητής της ΠΘΑ φαίνεται τελικά ως «άχρηστος ή και απελπισμένος» (ΑΠΠ σ 147)

Η τρέχουσα καθολική συγκατάνευση στο έργο του  ΠΚ δεν είναι τόσο μια χειρονομία σεβασμού ούτε μια φουριόζικη αναζήτηση της αλήθειας κάποιου που δείχνει να καταλαβαίνει το εκάστοτε μέλλον, είναι μια στάση που πηγάζει καταστατικά από την ιδιότυπη θέση του «περιγράφοντος» στοχαστή του ΙΑ.

Με ένα τρόπο ο ΑΜ αναγνωρίζει το σφάλμα του ΠΚ και ενώ διατηρεί αναλλοίωτη τη πρώτη θεμελιακή θέση των «πολέμιων»  του ΙΑ ,προχωρεί σε ένα ενδιαφέρον βήμα εμπλουτισμού της θεματολογίας και λύσεως του παράδοξου του «περιγράφοντος» . Ο «περιγράφων» του ΙΑ  αφού εμβαθύνει στον κόσμο των ιδεών και ανθρώπων τελικά παραμένει ένας Είρων από μια θέση «Αρχιμήδειου» παρατηρητή (ΑΠΠ σ 149).

Το θεωρητικό στρατήγημα του ΑΜ είναι διπλό

Αφ’ ενός εμβαθύνει και διευρύνει την έννοια της Απόφασης του ΠΚ στην έννοια της «Κοσμοκατασκευής» την οποία εντίμως  δανείζεται , κατά δήλωση του, από τον Αμερικανό Nelson Goodman (πηγή)

Αφ’ ετέρου εντάσσει την έννοια της «Κοσμοκατασκευής » στο επιστημολογικό ταξινομικό πλαίσιο του  Imre Lakatos. Ο ΑΜ ως βασικός μεταφραστής του Lakatos  (πηγή) αναγνωρίζει στο πλαίσιο των «ερευνητικών προγραμμάτων» το αρτιότερο σχήμα εντός του οποίου είναι δυνατό να ελέγξει   εμπειρικά μια  «Επιστήμη». Με την ένταξη της θεωρίας της «Κοσμοκατασκευής» στο σχήμα του Lakatos τότε αυτή αποκαθηλώνεται από το ιδιόμορφο σημείο του «περιγράφοντος» του ΙΑ και γειώνεται στο αυστηρό έδαφος του ελέγχου των επιστημών.. Ενώ στο ΙΑ αναδύεται μια έννοια ενός έσχατου σημείου παρατήρησης, το οποίο τελικά καθηλώνει τον «περιγράφοντα» ως Είρωνα ( εξ’ ου και η  «καθολική» αποδοχή)  στο ΑΠΠ η «Κοσμοκατασκευή» ρίχνεται στην αντιμαχία των «ερευνητικών προγραμμάτων» . Οι συνέπειες είναι σημαντικές :

Η θεωρία της Κοσμοκατασκευής «διαθέτει σκληρό πυρήνα , αρνητική και θετική ευρετική, επιχειρεί να εξηγήσει μέσα από μια σειρά διαδοχικών ή επάλληλων θεωριών , καμία από τις οποίες δεν κρίνεται αυτοτελώς, ορισμένα μείζονος σημασίας φαινόμενα ιστορικού , κοινωνιολογικού και πολιτικού τύπου. Ερίζει , στο πρωτοβάθμιο επίπεδο με άλλα εναλλακτικά προγράμματα και αξιολογείται σε αυτό μέσα στην χρονική διάρκεια με βάση δύο κριτήρια αποδεξιμότητας  που ισχύουν για αυτό το επίπεδο. Από την άποψη αυτή κρίνεται εμπειρικά ( ΑΠΠ σ238)

Ο ΑΜ καταθέτει λοιπόν μια συνολική θεωρία η οποία, σε αντίθεση με τον ΠΚ ( ο δεν επέμενε στα θέματα αυτά ΑΠΠ σ 252) έχει προκαταβολικά επιστημολογικές σταθερές επιβεβαίωσης. Από επιστημολογική άποψη η θεωρία του ΑΜ είναι , και διεκδικεί να είναι αρτιότερη από το ΙΑ.

Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε πως η θέση του «Είρωνος» του ΠΚ στο ΙΑ ,είναι αποτέλεσμα της ελλείπουσας επιστημολογικής τεκμηρίωσης που επιχειρεί ο ΑΜ στο ΑΠΠ. Είναι ενδιαφέρον ότι ο άρτιος επαγωγικός τρόπος κατασκευής του ΑΠΠ επιτρέπει στον ΑΜ να διατηρήσει ανέπαφο τον «γνωσιοθεωρητικό σχετισκισμό» του αλλά ταυτόχρονα να εμπλακεί πλήρως στις αντιμαχίες της άμεσης συγκυρίας και σηματοδοτήσει ένα πολιτικό στίγμα στα αριστερά της συμβατικής κλίμακας.

Αν οι φιλοσοφικές ενασχολήσεις έχουν ένα πρακτικό μήνυμα αυτό είναι πως η ενδιαφέρουσα ίσως περίεργη καθολική αποδοχή του Κονδύλη έχει ένα φιλοσοφικό υπόβαθρο το οποίο αποκάλυψε κριτικά ο πιο συνεπής και παραγωγικός Κονδυλιστής Α.Μεταξόπουλος.

(1)   Εδώ, μια ενδιαφέρουσα καταγραφή όλων των προγνώσεων για την κρίση ( Κονδύλης, Γιανναράς Αξελός ,Ράμφος ,Δήμου κλπ)

 

(2)   Πιο σημαντική και παραγωγική είναι η διαφορά με τον Κ.Ψυχοπαίδη ( Δες Γ.Φαράκλα Νόημα και Κυριαρχία) . Υπάρχουν διάλογοι με τους Βιρβιδάκη, Τσινορέμα κλπ

 

(3)   Είναι σχεδόν οξύμωρο πως ο απορριπτέος από τους ΠΚ και ΑΜ μεταμοντέρνος Derrida (ένα  «τίποτα» σύμφωνα με τον ΑΜ! ) έχει αναδείξει τα γλωσσικά ζητήματα που αναδύονται με την εσφαλμένη χρήση των όρων «εχθρός φίλος» . Ο ίδιος ο Schmitt έχει σημειώσει πως η ορολογία του συνάδει με τον αρχαιοελληνικό τύπο του «πολέμιου» και όχι του «εχθρού»  . Με ένα ατυχή  σχεδόν λυπηρό τρόπο η Ελληνική ιδεοκίνηση μεταφράζει ανεπεξέργαστα το friend enemy ενώ ο Scmitt για να αποσυνδέσει τις έννοιες του «πολέμιο» και του «εχθρού» χρησιμοποιεί τον όρο «friend - foe». Το ορθό φιλοσοφικά, φιλολογικά και γεννεολογικά «πολέμιος» απουσιάζει από την τρέχουσα νεοελληνική ιδεοκίνηση όταν αυτή αναφέρεται στον Schmitt  ή τον ΠΚ. Περισσότερα στο J.Derrida .The politics of friendship

 

Τι είδους μελαγχολία

 

 

 

 

Σε υψόμετρο 1300 μέτρων στην Νότιο Ανατολική πλευρά της Ερυθράς Θάλασσας στην  Υεμένη το Taiz δεσπόζει σε ένα ευρύτερο ορεινό όγκο. Είναι η τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Υεμένης και το μεγαλύτερο βιομηχανικό κέντρο. Παρότι είναι από το 2011 στο κέντρο του εμφυλίου το Ταιζ ευρίσκεται εδώ και 20 μήνες σε μια ιδιόμορφη κατάσταση: η βιομηχανική παραγωγή ευρίσκεται στα επίπεδα  ρεκόρ του 2010 οι εξαγωγές γίνονται κανονικά μέσω του ιστορικού λιμανιού της Mocha ( έχει δώσει το όνομα της στην ποικιλία καφέ) . Ο διάδρομος    Taiz Mocha είναι ασφαλής, οι τράπεζες λειτουργούν κανονικά , οι διεθνείς εταιρείες courier παραδίδουν δέματα και έγγραφα ενώ στο αεροδρόμιο της περιοχής γίνονται σποραδικά διεθνείς αφίξεις. Το Taiz είναι μια νησίδα ομαλότητας και εξωστρέφειας ,εν λειτουργία, εντός μια ευρύτερης περιοχής εμφυλίου και φτώχειας.

Κι’ όμως αυτό το μοτίβο επαναλαμβάνεται και στην Δαμασκό. Η βιομηχανική της ζώνη λειτουργεί κανονικά την τελευταία πενταετία, οι συναφείς υπηρεσίες υποστηρίζουν την τοπική οικονομία ενώ ο οδικός άξονας Δαμασκού Βυρηττού είναι απρόσβλητος από οποιαδήποτε πολεμική επιχείρηση.

Μετά το δημοψήφισμα στην Μ. Βρετανία η διεκδίκηση για την διατήρηση ενός αυτόνομου Λονδίνου στην ΕΕ, παρέχει μια άλλη εκδοχή του ίδιου φαινομένου.

Οι διάφορες νησίδες εξωστρέφειας , διασύνδεσης με το παγκόσμιο πλέγμα της οικονομίας αυτονομούνται όλο και περισσότερο από την υπερκείμενη κρατική δομή. Αυτή η αυτονόμηση παράγει συμπεριφορές , αιτήματα και δυσανεξίες. Οι χωρικοί των βουνών της Υεμένης έχουν τόση απόσταση με τις ανθηρές εξαγωγικές εταιρίες όση οι ψηφοφόροι του Exit  με τους εργαζόμενους στο City.

H συνέντευξη του Τσίπρα ήταν η επιτομή της  μελαγχολίας  του φετινού καλοκαιριού.

Ο Παπαχελάς σε ρόλο πασαδόρου κατηγορίας Ερτ  ( παίζοντας τον ρόλο του Γ.Τρουπή στην συνέντευξη Α.Σαμαρά) , μάλλον κατοχύρωσε την άδεια του Σκάι, ενώ ο Τσίπρας απευθυνόμενος σε τηλεθεατές στρατολογικής ικανότητας Ι 4 (  λόγω μικρόνοιας ) μας εξήγησε πως ο ιδεαλισμός των εντίμων έχει αξία indulgentia.

Η συμπονετικός κυβερνήτης επικαλείται τον φόβο ( το μνηνόνιο μας προστατεύει από την αναταραχή του Brexit) , και στηρίζει την οικονομική ανάπτυξη σε όλα τα ειδικά project κρατικών συμμετοχών για τα οποία τουλάχιστον δυσφόρησε ( ATP, Cosco,Fraport,Trainitalia). Το ενδιαφέρον είναι πως δυνάμεις της αντιπολίτευσης συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν την κυβέρνηση ως ιδεοληπτικούς ερασιτέχνες της «αριστεράς» , ενώ οι Coco Chanel τους έχουν ξεπεράσει από τα δεξιά  πιο γρήγορα από όσο ο Lewis Hamilton τον Fernardo Alfonso. Ο φόβος ως συνοδό συναίσθημα της διαχείρισης των διακρατικών επενδύσεων είναι ο πυρήνας της συντηρητικής διαχείρισης και πάνω σε αυτό τον καμβά στηρίζεται όλο το νεύμα που απευθύνει η κυβέρνηση στην κοινωνία.  

Με ανεξήγητο τρόπο η αντιπολίτευση προσδοκά την κατάρρευση η οποία είναι το λιγότερο πιθανό σενάριο ακριβώς γιατί οι βασικές μεταρρυθμίσεις έχουν ήδη γίνει στην προηγούμενη περίοδο.  Το ισοζύγιο πληρωμών είναι ισοσκελισμένο, η εσωτερική υποτίμηση έχει μειώσει το κόστος εργασίας, οι ιδιωτικοποιήσεις έχουν δρομολογηθεί , ο τουρισμός αυξάνεται θεαματικά από το 11, η ανεργία πέφτει συνεχώς από το 14,ο λεγόμενος «αφελληνισμός» των τραπεζών εξασφαλίζει διαφάνεια : η οικονομική φάση είναι σταθερή και ελαφρώς αισιόδοξη. Ο συμπονετικός κυβερνήτης είναι έτοιμος να εισπράξει τις θετικότητες που προκύπτουν από την προηγούμενη διαχείριση ενώ οι προηγούμενοι διαχειριστές υποτιμούν το έργο τους, το παρουσιάζουν τόσο εύθραυστο ώστε κινδυνεύει ανά πάσα στιγμή. Ο μοναδικός εγγυητής του ενιαίου σταθερού κύκλου 14-16 είναι ο Στουρνάρας : παραμένει ισχυρός , έχει επικρατήσει κατά κράτος έναντι των Βαρουφάκη Τσακαλώτου και φλερτάρει με την φήμη του Ζωλώτα.

Όμως η ασθενής οικονομική αισιοδοξία παραπέμπει σε μελαγχολία.

Οι εγχώριες νησίδες τύπου Taiz, Δαμασκού, City αλλά και όλες οι μειοψηφικές νησίδες αριστείας παραμένουν σχετικά ασθενείς. Οι  προωθημένες εστίες της οικονομίας, της ακαδημαϊκής ζωής, του πολιτισμού  αυτό-αναπαράγονται σε γνωστά μοτίβα γογγυσμού, blame game, ριζοσπατικοφανών εκφράσεων, ναρκισσισμού. Η μεγάλη κοινωνία της δυσπραγίας, των δυσκολιών, της υπομονής συνεχίζει , μετριάζει τον πόνο μέσω της αλληλεγγύης. Αν δεν αλλάξει κάτι σύντομα  το Grexit θα εμπεδωθεί σε αυτό το μεγάλο κομμάτι.

Είναι πιθανόν η μελαγχολία να είναι παραγωγική, δηλαδή να αντιπροσωπεύει την εσωτερικότητα που συνοδεύει ένα νέο εργασιακό ήθος, μια  απαίτηση για ένα κοινωνικό συμβόλαιο «χωρίς αυταπάτες». Αυτή είναι η καλή εκδοχή της τρέχουσας συμπονετικής διαχείρισης. Το πρόβλημα είναι πως ο κυνισμός της να διαχειριστεί τα θετικά των μνημονίων και να τα παρουσιάσει ως δικά της επιτεύγματα είναι ορατός δια γυμνού οφθαλμού , οι συνεχείς «πονεμένες υπογραφές» έχουν περάσει από το στάδιο του folklore στο trash και η επόμενη «αυταπάτη» δεν είναι ανεκτή από κανένα. Τέτοιου τύπου νέα «αυταπάτη» είναι η απλή αναλογική. Έχει ηθικό έρισμα αλλά θα τροφοδοτήσει τέτοια διασπορά που θα πλήξει εξ’ ίσου και τον Συριζα. Η κυβέρνηση υπερτιμά την συνεκτική παρουσία του Τσίπρα  και ενώ σκοπεύει στην διάσπαση της ΝΔ δεν υπολογίζει τις ακούσιες συνέπειες.   

Η οικονομική προσέγγιση σημειώνει πως η Ελλάδα χρειάζεται 100 δις επενδύσεων για να δημιουργηθεί ένα αναπτυξιακό σοκ. Αν δεχθούμε την καλή εκδοχή της Μητσοτακικής Δεξιάς , τότε η «απαλλαγή» θα προσφέρει αυτό ακριβώς το σοκ. Σωστά . Μόνο με εγγυημένες βασικές συντεταγμένες της συγκυρίας ( λέγε με μνημόνιο) ποιος έχει όρεξη για νέες εκλογές;

Κρυμμένα 20 εκατομμύρια (Taiping Tianguo)

 

 

 

 

 

Ζούμε εδώ και μερικά χρόνια την  απειλή ενός απόλυτου θρησκευτικού πολέμου στην Μ. Ανατολή. Ο πόλεμος αυτός αναδύεται ως σποραδική τρομοκρατία σε ΗΠΑ και Ευρώπη. Ο Ευρωκεντρισμός των αναλύσεων έχει απομονώσει το φαινόμενο στη Δύση και διαστέλλει  τα πάντα μέσω της έννοιας κλειδί του Ισλαμικού Φονταμενταλισμού.

Κι’ όμως ΄, μόλις πριν 160 χρόνια ,ο πιο θανατηφόρος πόλεμος με επίδικο ένα θρησκευτικό πρόταγμα το οποίο συμπύκνωσε ένα πολιτικό αίτημα για πολιτική χειραφέτηση έγινε στην Κίνα : ένας τρομερός πόλεμος με καταγεγραμένα σχεδόν 20 εκατομμύρια θύματα διεξήχθη επί δέκα χρόνια στο όνομα του Χριστού.

Στα μέσα του 19 αιώνα η Κίνα διοικείται από την δυναστεία Qing η οποία έχει χάσει την μεταρρυθμιστική της πνοή και μαστίζεται από διαφθορά και ανικανότητα. Ο χαμένος πόλεμου του «Οπίου» επιτρέπει στους δυτικούς να ελέγχουν ολόκληρους τομείς της οικονομίας, η ύπαιθρος υποσιτίζεται και οι πληθυσμοί στενάζουν.

Σε αυτό το περιβάλλον ο Hong Xiuquan ,γεννιέται το 1814 στην περιοχή της Νοτιοδυτικής Κίνας Goaungzhou.Στην περιοχή επικρατεί η περιφερειακή παράδοση και γλώσσα Hakka που είναι ακόμα και σήμερα μειονοτική με ισχυρούς όμως εκπρόσωπους (Οι Hakka υπερεκπροσωπούνται  στο ΚΚΚ ακόμα και σήμερα). Στην περιοχή δραστηριοποιούνται Αμερικανικές και Προτεσταντικές αποστολές με τις οποίες ο νεαρός Hong έρχεται σε επαφή. Η μειονοτική παράδοση ευρίσκεται σε μόνιμη διαμάχη με την κεντρική εξουσία της κεντρικής διοίκησης και την δυναστεία. Ο Hong προσπαθεί να εισέλθει στην κεντρική διοίκηση μέσω εξετάσεων και αποτυγχάνει παρότι είναι κατά κοινή ομολογία τετραπέρατος.H αποτυχία φαίνεται να είναι τραυματική και οδηγεί το Hong σε μια σοβαρή ψυχική καταβολή.

Σε ιστορικά αδιευκρίνιστες συνθήκες ο Hong καταφεύγει σε ένα καινοφανές παραλήρημα το οποίο συνδυάζει αιτήματα αυτονομίας της περιοχής ,καταγγελίας της κεντρικής διοίκησης αλλά και το εξωφρενικό ισχυρισμό : O Hong είναι ο Υιός του Θεού νεότερος Κινέζος αδελφός του Χριστού!

Σε περίπλοκες συνθήκες οι εκκεντρικοί ισχυρισμοί ενίοτε υπερισχύουν.

Ο Hong συγκροτεί ένα στρατό 20.000 χριστιανών φονταμενταλιστών και εξορμά να καταλάβει τις γειτονικές πόλεις .Σε  διάστημα επτά ετών δημιουργεί ένα αυτόνομο Χριστιανικό κράτος με όνομα «Το Βασίλειο του Ουρανού» (Taiping Tianguo). Ακολουθούν δεκατρία χρόνια πολεμικής υπόστασης του Taiping Tianguo. Το κινέζικο χριστιανικό κράτος είναι σε διαρκή πόλεμο με την δυναστεία με ένα εξωφρενικό απολογισμό : είκοσι εκατομμύρια νεκροί. Ταυτόχρονα το εκκεντρικό κράτος περιορίζει στο ελάχιστο τις εισαγωγές και τις επιρροές των Δυτικών. Ο Hong εκπροσωπεί μια πρώιμη αγροτική αντίδραση στην τότε «παγκοσμιοποίηση» που συμπύκνωνε η ισορροπία μεταξύ των διαφθαρμένων Ηγεμόνων Qing και των Δυτικών Εμπορικών Εταιρειών. Εκτός από τη διατάραξη του τότε παγκόσμιου εμπορίου η κεντρική διοίκηση εύλογα φοβήθηκε πως το εκκεντρικό χριστιανικό κράτος θα ήταν υπόδειγμα για τους πιο ομοιογενείς και πολυπληθείς Μουσουλμάνους. Με την συνέργεια δυτικής βοήθειας το Taiping Tianguo διαλύεται το 1864.

Η περίπτωση του Taiping Tianguo έχει ένα διπλό ενδιαφέρον : ένας πόλεμος που είχε περισσότερους θανάτους από τον πρώτο παγκόσμιο , παραμένει χωρίς ιστορική διερεύνηση. Η μοναδικότητα της περίπτωσης διαταράσσει τόσο μια Δυτικοκεντρική όσο και μια Σινοκεντρική προσέγγιση. Μόλις τα τελευταία δέκα χρόνια η ιστορική έρευνα προσεγγίζει τον πιο αιματηρό θρησκευτικό πόλεμο των δυο τελευταίων αιώνων.   

 

Τα στοιχεία αντλήθηκαν από το «Restless Empire» by Odd Arne Westad (2013)

Διαμάχες σε περιβάλλον εγκράτειας

 

 

 

 

 

Μετά την ομόθυμη ψήφιση του νομοσχεδίου ποταμός είναι φανερή η διπλή αμηχανία τόσο στο κοινωνικό υπόστρωμα του «Ναι» όσο και στο χώρο του «Όχι».

Οι κυβερνώντες Coco Chanel μέσω του συμπονετικού εγχειρήματος των «πονεμένων υπογραφών» απέσπασαν την ομόθυμη κάλυψη των main stream μηχανισμών (Holland ,Daiselbloom)  και εγκαταστάθηκαν στο χώρο των Ευρωπαίων νοικοκυραίων σε ορατή απόσταση από τους ρητορικούς ριζοσπαστισμούς. Η αντιπολίτευση δεν μπορεί πια να επικαλεστεί την μομφή της «παλαβής αριστεράς» και δεν μπορεί να σχηματίσει κανένα θετικό κίνημα ανατροπής.

Οι ένθεν κακείθεν αντεγκλήσεις αφορούν τεχνικές διαφορές , αξιολογήσεις για μεταπολιτικές αξίες ( ικανότητα, πληροφόρηση, τιμιότητα) ενώ τα πάντα κινούνται στο διπλό έδαφος  του τεχνικού και στρατηγικού νικητή όπως αυτό είχε ήδη διαφανεί νωρίς από το φθινόπωρο του 2012 (πηγή). Τελικά δεν  «μείναμε Ευρώπη» μόνο ,«μείναμε μνημονιακή Ευρώπη» και αυτό το εξασφάλισαν εμπνευστές  «Όχι στον Γιούνκερ».

Σε συνθήκες οικονομικού γογγυσμού τόσο οι ηθικολογικές ( είπατε ψέματα -ΝΔ) όσο και οι πολιτικές (ηττηθήκατε Λαε ή συμβιβαστήκαμε έντιμα –Συριζα )  αξιολογήσεις έχουν δευτερεύουσα σημασία. Η δυναμική εξέλιξη της φάσης είναι τόσο πυκνή ώστε είναι δύσκολο να αποτυπώσουμε πως οι διάφορες τυπικές αξιολογήσεις μπορούν να σηματοδοτήσουν την συγκυρία. Ένα σύνολο άλλων συμβολικών και ψυχικών παραμέτρων θα υπερπροσδιορίσουν την τελική έκβαση.

Ας δεχθούμε στις προκείμενες της Συριζαικής αφήγησης

Ακόμη και εντός μνημονιακού περιβάλλοντος λόγω της χρόνιας στρέβλωσης όλων των υποδομών (διακυβέρνηση, παιδεία οικονομία) μια ηθική δύναμη με ταξική προκατάληψη έχει ρόλο να διαδραματίσει. Το μνημονιακό περιβάλλον παρέχει βαθμούς ελευθερίας ενώ δυναμικά αλλάζει το πολιτικό περιβάλλον στην Ευρώπη. Όμως και αυτή η συνθήκη δομείται νοηματικά με τις  έννοιες της σταθερότητας και της υπομονής. Αυτές  αφορούν τις αντιδράσεις κινηματικού «αριστερού- εργατικού » όσο και «δεξιού- φορολογικού»  χαρακτήρα όσο. πχ  έχει αποκλειστεί ,σιωπηλά, ένα δυνητικό κίνημα της Αδεδυ τύπου 2010-12 για να διεκδικήσει αυξήσεις αλλά και μια πιθανή λευκή απεργία «δεν πληρώνω φόρους».Αν ακόμα δεχθούμε πως η κυβέρνηση ορθά αντιμετωπίζει προφανή φαινόμενα διαπλοκής (εκδημοκρατισμός ΕΣΠΑ, άδειες καναλιών. Κλπ) , μπορεί να τα αναδείξει αποτελεσματικά μόνο σε καθεστώς «κοινωνικής ησυχίας».

Η μετατόπιση  της κυβερνώσας αριστεράς δεν τεκμηριώνεται από όσα εκφωνεί αλλά από όσα αποσιωπά.

Η εγκαθίδρυση αυτού του διαλόγου νευμάτων δομεί την περιρρέουσα ασάφεια και μπλοκάρει την Νεοδημοκρατική μερίδα. Μια συντηρητική παράταξη αναγκάζεται να φωνασκεί παρά να υπονοεί όπως ξέρει ως παραδοσιακή κυβερνητική παράταξη. Οι «νοικοκυραίοι» φωνασκούν απέναντι σε «αριστερούς» που συμπεριφέρονται με φλέγμα

Επομένως δεν έχουμε φαινόμενο ρητής μετατόπισης στον γραμμικό άξονα «νεοφιλελευθερισμός- αριστερά» , ούτε ωρίμανση πρώιμων ζαρζαβατικών αλλά ολοκληρωτική εγκαθίδρυση μιας συνθήκης υπομονής , επίγνωσης των λεγόμενων συσχετισμών και αναβολής οποιοδήποτε ριζοσπαστικοφανών αποφάσεων.

Οι αφηγήσεις που περιγράφουν τη συγκυρία μέσω ενός μηχανικού ισοζυγίου «παλαιού» «νέου»  ίσως παραγνωρίζουν πως ιστορικά έχουμε μεταβολές μέσω συνέχειας με την επικράτηση του «νέου» ως απλή επαναδιατύπωση του «παλαιού»

Τον έβδομο αιώνα η Εβραική κοινότητα δοκιμάζεται από μια σοβαρή θεολογική διαμάχη, που χοντρικά αντιστοιχεί με την ανάδυση του, πολλούς αιώνες αργότερα εμφανιζόμενου Προτεσταντισμού. Απέναντι στην καθεστηκυία τάξη των Ραββίνων του Ταλμούδ και τις τετριμμένες αναγνώσεις , εμφανίζεται ένα κίνημα επιστροφής στις πηγές της Τορά χωρίς τις περίπλοκες διαμεσολαβημένες ερμηνείες. Το κίνημα είναι κυρίως αγροτικό και αρθρώνεται ως κοινωνική ένσταση προ στις αστικές κοινότητες που έχουν ένα μεγαλύτερο βαθμό ενσωμάτωσης με την κοινωνική πραγματικότητα. Το κίνημα ξεσπά στην περιοχή της Βαβυλώνας. Για τον Εβραϊκό κόσμο της έχουμε ένα σοβαρό θεολογικό και κοινωνικό σχίσμα που δυνητικά «επαναστατικοποιούσε» την κατάσταση. Απλά και μόνο η μειονοτική θέση των Εβραίων δεν επέτρεψε στο σχίσμα να πάρει ορατού διαστάσεις εμφυλίου. Η εξέλιξη της διαμάχης είχε μια ενδιαφέρουσα εξέλιξη. Οι Ταλμουδιστές αντιλαμβάνονται τις κοινωνικές και θεολογικές ανησυχίες των «αιρετικών» και τους προσεγγίζουν αναγνωρίζοντας τα θεμελιώδη των προβλημάτων τους. Επιδίδονται  σε μια πολιτιστική και μεταφραστική επίθεση , εμπλουτίζουν την Ταλμουδική θεματολογία και σε διάστημα ενός αιώνα το κίνημα είχε αφομοιωθεί εκ των έσω. Ιστορικά απομεινάρια της αντιπαράθεσης βρίσκουμε σήμερα στους λιγοστούς λεγόμενους Καραίτες ( 10.000) που παραμένουν ως ζωντανή ανάμνηση των τότε «αιρετικών». Η συνθήκη της αναγκαστικής μειονοτικής εγκράτειας δημιούργησε το περιβάλλον ώστε η μείζων διαμάχη να λήξει εξαφανίζοντας τους αντιρρησίες.

Η περιρρέουσα εγκράτεια, όπως στους Εβραίους του έβδομου αιώνα,  επιβάλει τη λύση των επίδικων μέσω μιας διαχείρισης χαμηλής έντασης. Οι Ραββίνοι έχουν κερδίσει απλώς διαφωτίζοντας τους εύλογους αντιρρησίες. Οι δικοί μας αντιρρησίες ευρίσκονται στο μέσο της διαφώτισης τους. Το κακό είναι ότι η διαφώτιση είναι “on job training”

 

Info: Max Dimont. Jews God and History