Ο "ανόργανος" και "τεχνολογικός" Ελύτης

 

Αν ήθελε κάποιος να συμπυκνώσει την ποίηση του Οδυσσέα Ελύτης σε τρεις γραμμές θα χρησιμοποιούσε τον τίτλο της Τ.Μανδηλαρά από την Lifo ( 18.10.2020)

Ο ποιητής της δικής μας μοίρας: Ο Έλληνας ποιητής που έζησε και δημιούργησε με τη δύναμη του φωτός και την ανοιχτοσύνη της θάλασσας.

Είναι τόσο γνωστό, τραγουδημένο και αναλυμένο το έργο του Ελύτη που περιττεύουν άλλες αναφορές.

Κι’ όμως , στο Ελυτικό σύμπαν αναδύονται έντονα δύο «μικρόκοσμοι» προερχόμενοι από εντελώς αντίρροπες  περιοχές του λόγου , του βιώματος και  της εμπειρίας. Στην ποίηση του  Ελύτη ενυπάρχουν με  ένα σαφές και διακριτό στίγμα , ο  ανόργανος κόσμος και η τεχνολογία. Με μια πρόχειρη συσχέτιση με άλλους ποιητές θα μπορούσε να πει πως κανένας από τους «μεγάλους» ποιητές δεν έχει αφομοιώσει  ούτε καν σπέρματα ή υβρίδια ενός ανόργανου ή τεχνολογικού κόσμου όσο ο Ελύτης.

Παρότι τα «τεχνολογικά» στοιχεία του Ελύτη έχουν μια ενδιαφέρουσα πύκνωση σε ορισμένες περιόδους , μάλιστα έχουμε μια ενδιαφέρουσα σώρευση στον πρώιμο Ελύτη ας ξεκινήσουμε τη περιδιάβαση από το πιο γνωστό ποίημα – έκπληξη : την «Alfa Romeo». Δημοσιευμένο το 1972 στα «Ρω του Έρωτα» , το ποίημα κάνει ένα οριακό αισθητικό συνειρμό: Ο Παρθενώνας με το χρυσό κανόνα  συζεί ποιητικά με μια καλή και ωραία Alfa Romeo.

Θαύμασα τον Παρθενώνα
και στην κάθε του κολόνα
βρήκα τον χρυσό κανόνα

Όμως σήμερα το λέω
βρίσκω το καλό κι ωραίο
σε μια σπορ Alfa Romeo

Καλοκαίρια και χειμώνες
να ‘ναι γύρω μου ελαιώνες
πίσω μου όλ’ οι αιώνες

Κι όπου μπρος μου ο δρόμος βγάζει
και σε πειρασμό με βάζει
δώσ’ του να πατάω το γκάζι

Με τη δύναμη του λιόντα
και με του πουλιού τα φόντα
πιάνω τα εκατόν ογδόντα

Γεια σας θάλασσες και όρη
γεια σας κι έχω βάλει πλώρη
για της Αστραπής την Κόρη.

H συνάφεια όμως του Ελύτη με τις εταιρείες τεχνολογίας δεν αρκείται στα αυτοκίνητα. Σε ένα τμήμα (σ  της Μαρίας Νεφέλης ( 1978)  έχουμε μια πλήρη σειρά όλων των εταιρειών τεχνολογίας.

Και ο Αντιφωνητής:

SWISSAIR BEA TWA

Αχ Νεράιδες μου δε θ' αξιωθώ
τ' όνομά μου τυπωμένο να δω

DIE WELT TIMES FIGARO

αλλά πίσω απ' το θάνατο με χαίτη

KODAK PHILIPS OLIVETTI

λάμπουσα με περιμένει το άτι

να περάσω το φράχτη να περάσω το φράχτη

του ήχου της αφάνειας εγώ

JAGUAR CHEVROLET PEUGEOT

το ποτήρι στα χείλη σου θα σταματήσει και

JOHNNY WALKER CINZANO PERRIER

περιττή θα σου γίνει η γήινη οίηση
μόνο η ποίηση μόνο η ποίηση
μ' αστραπής αμάξι θα σε πάρει

SAAB MERCEDES FERRARI

σκίζοντας τις προσόψεις παλαιών σπιτιών

NESCAFÉ LINGUAPHONE

σαν εξώφυλλα περιοδικών όπου όλες μπήκ-

PARKER WATERMAN BIC

μπήκανε κάποτε οι ωραίες μιας μέρας
τριανταφυλλένιες όπως το κορίτσι
της ELIZABETH ARDEN και της NINA RICCI.

 

Μαρία πούμα των δημοσίων οδών
μες στο διάφανο νάιλον ή το ντραλόν
η μισή στάχτη που καίει

PHILIP MORRIS KENT CRAVEN A

κι η μισή εξάτμιση εκνευριστική

MOBILOIL SHELL BP

στης ψυχής μας την απέραντη Αριζόνα
στέπα του πιο τρομερού χειμώνα

 

Σε άλλα σημεία της Μαρίας Νεφέλης (σ 393) έχουμε αναφορά στα ρολόγια «Patek Philippe» ενώ έχουμε και το Linguaphone  της ηδονής ( σ 409) . Τέλος έχουμε μια «Σελήνη στο Σιδεράδικο» ( Τα Ρω του Έρωτα σ.315 )

Όμως, ταυτόχρονα,  στον Ελύτη έχουμε μια συνεχή ανάδυση του ανόργανου κόσμου των ορυκτών  και των  μετάλλων.

Χρησιμοποιώ την έκδοση του Ίκαρου του 2002 και παραθέτω τα στοιχεία και τη σελίδα

Αναφορά	Σελίδα
Μια μορφή από αλάτι	24
Μαζί με τις υδρίες των όρθρων που συμπερπατούν φωτοσκιασμένες με ήλεκτρο	25
Ουράνια τόξα πλεύσετε μες τους κρυστάλλους και τους ουρανούς που έστειλαν ως εδώ κεχριμπαρένια πλοιάρια	25
Κι όλος ο κόπος στάζει σε διαμάντια	27
Τα κρύσταλλα ευωδιάσανε, τώρα μας λείπει μόνο ένα καράβι	31
Ποιο μέταλλο είν’ αυτό που κρυώνει τα μάτια ποια χαμένη νεότητα	32
Νυχτερινό υφαντούργημα	34
Ακόμα ένα χιλιόμετρο και θα σου δείξω γιατί βγήκα σ ένα τέτοιο αγνάντεμα	34
Η μαγνητική βελόνα κινδυνεύει	52
Να ξαναγυρίζεις στο νησί της ελαφρόπετρας	53
Όταν από φωνή σε στόμα σπάσει ο σταλαγμίτης	67
Ω να σπάσουν οι πέτρες και να λυγίσουνε τα θυμωμένα σίδερα	80
Με χείλια μπρούτζινα κορμιά γυμνά	81
Μια πολιτεία με γούρνες μαρμάρινες	81
Μπογιές , κατράμι, νέφτι	87
Ο ασβέστης που βαστάει στη ράχη του τα μεσημέρια	87
Μεγάλο καλοκαίρι από κιμωλία	87
Κι αν είναι αυτό που μας μεθάει μαγνήτης το γνωρίζουμε	89
Με τι πέτρες τι αίμα και τι σίδερο	90
Φίλε μου όταν ανάβ η  νύχτα την ηλεκτρική σου οδύνη	90
Οι νύχτες χαλκεύουνε στα έγκατα σας	91
Χωρίς κοπέλες ροζακιές ρίξαν βεγγαλικές	94
Και στόμα, στόμα δροσερόν από χαλκό και αμάραντο	110
Μακριά χτυπούν οι καμπάνες από κρύσταλλο	113
Μακριά χτυπούν οι καμπάνες από κρύσταλλο	115
Και σιμά στη λάμψη του κρυστάλλου χαμογελούν οι μασκοφορεμένοι	151
Στων Εθνών τα κρυμμένα εργοστάσια με το στάρι ετοιμάζουν μέταλλα	161
Ορυχεία βαθαίνω και στους ουρανούς εργάζομαι	165
Λοιπόν , εβρέθηκε ο χρυσός της λιόριζας	190
Έριξα τους ορίζοντες μες στον ασβέστη	197
Γενεά κυλώντας το Κακό αποθηριωθεί μες στο παντερειπωτικό ουράνιο	197
Όρθια πάνω από τους ατμούς που ανεβάζει το θειάφι της θαλάσσης	199
‘Εχοντας εγώ απαγγείλει τα λόγια που απομαγνητίζουν το άπειρο	199
Τι γυαλόπετρες φούχτες	209
Μες στις βρωμούσες και τα παλιοσίδερα	219
Στων αστεριών τη χόβολη	240
Οι πελώριες λιάνες και των ηφαιστείων οι λάβες	255
Λαμπερά θα μας κάνουν πετρώματα , μ’ ακούς	255
Να χωράς στο κεράκι τη στεντόρεια λάμψη την ηφαιστειακή	257
Ντούκου Ντούκου Μηχανάκι	275
Οι παπαρούνες μες στη λάμψη της χειροβομβίδας	329
Λουλούδια ζώα φιλιά ευωδιές κοπριές κοτρόνια και διαμάντια	332
Από ίασπι και ορείχαλκο μπλε κοβαλτίου	379
Πετρελαιοπηγών και άλλων πλουτοφόρων περιοχών	391
Στουμπωμένος δηλητηριώδη αέρια	391
Έκθετος σε βροχές μετεωριτών	391
Μ’ αρέσουνε και μένα τα πετρώματα	403
Έτη αρετής μες στον ασβέστη	421
Απαράμιλλη μάρκα ηλεκτρικών λαμπτήρων	429
Χρόνια χυμένα θα’ λεγες ακάθαρτο πετρέλαιο	458
Μίνιο	523
Ώχρα	526
Πικρόν υδράργυρον	595

Φαίνεται λοιπόν πως ο ποιητής του Φωτός , της Θάλασσας της Ελληνικής μοίρας έχει γειώσεις στο υπέδαφος , στα ορυκτά και τους κρυστάλλους τους, στα χημικά παράγωγα και την τεχνολογία της εποχής του.

 

Απρεπείς ισομορφισμοί: Kyriakos vs Lenin

 

Τον Ιούλιο του 2019 ο Κ.Μητσοτάκης  εμφανίζεται στο Υπουργικό Συμβούλιο, με φακέλους για κάθε Υπουργό , οι οποίοι περιέχουν στόχους ( άμεσους-μέσους -μακροπρόθεσμους)  , χρονοδιαγράμματα, σημεία κόμβους , και μηχανισμούς ελέγχου. Αργότερα μαθαίνουμε πως πολλοί φάκελοι ήταν αποτέλεσμα προετοιμασίας μηνών ( Πιερακάκης 2023) . Ταυτόχρονα εγκαθιδρύει μια κεντρική μονάδα ελέγχου, που ονομάζει επιτελικό κράτος . Είναι φανερό πως απλά αντιγράφει βασικά συστήματα και διαδικασίες των μεγάλων εταιρειών.

Προς το παρόν ας μην εξετάσουμε την αποτελεσματικότητα όπου σε κάποιες περιπτώσεις είναι αξιοθρήνητη ( Τέμπη).

Παράλληλα με τη μίμηση της εταιρικής δομής και διαδικασίας, εμφανίζει συμπεριφορές αποφασιστικότητας, με βασικό άξονα την γνωμάτευση « καλύτερα μια γρήγορη απόφαση παρά καμία απόφαση». ΄Έτσι αντιδρά σχεδόν αστραπιαία σε μια σειρά από κρίσεις (πρώτη φάση πανδημίας, μεταναστευτικό επεισόδιο Έβρου, κρίση με τη Τουρκία κλπ)

Υπάρχει λοιπόν ένα μοτίβο πολιτικής που βασίζεται σε δύο επίπεδα: χρήση αν όχι μίμηση της πιο πρόσφατης οργανωσιακής τεχνολογίας στην διοίκηση και αστραπιαίες αποφάσεις.

Το μοτίβο φαίνεται αρκετά σύγχρονο και με βάση τις δημοσκοπήσεις και τις εκλογές, αρκετά ελκυστικό στους πολίτες.

Κι’ όμως , αυτό το μοτίβο πολιτικής είναι  παλαιό, σχεδόν των τελών του 19^ου αιώνα και έχει περιγραφεί και εφαρμοστεί από ένα πολιτικό της αντίπαλης πολιτικής παράδοσης και ιστορίας : τον Βλάντιμιρ Ίλιτς Λένιν.

Σήμερα μια σειρά από ακαδημαϊκές μελέτες συμφωνούν πως ο Λένιν προσέγγιζε όλα τα  ζητήματα κόμματος και κράτους , αφομοιώνοντας δημιουργικά τις πιο σύγχρονες οργανωσιακές αντιλήψεις της εποχής του   . Με βάση τις πιο σύγχρονες βιομηχανίες ( κυρίαρχη οικονομική δομή) μελέτησε  τις εσωτερικές διαδικασίες του «εργοστασίου» που χαρακτηρίζονταν από μια αυξάνουσα «μηχανοποίηση» και πειθαρχία. Όλα τα λειτουργικά χαρακτηριστικά αυτά ήταν τα μοτίβα οργάνωσης τόσο του κόμματος όσο και του κράτους του Λένιν.

O Λένιν γράφει τι 1923:

Πρέπει να στείλουμε αρκετούς σωστά εξοπλισμένους και ευσυνείδητους ανθρώπους στη Γερμανία ή τη Βρετανία, για να συλλέξουν βιβλιογραφία και να μελετήσουν το ζήτημα αυτό. Αναφέρομαι στην Βρετανία σε περίπτωση που το βρούμε αδύνατο να στείλουμε ανθρώπους στις ΗΠΑ ή τον Καναδά. (Καλύτερα λιγότερα, αλλά καλύτερα  2 Μάρτη, 1923 Pravda (αριθμ. 49).

 

Αν ο αριθμός των μελών της Κ.Ε. αυξηθεί με τον κατάλληλο τρόπο, και αν περάσουν από εκπαίδευση στην κρατική διοίκηση, χρόνο μετά τον χρόνο, με την βοήθεια ειδικών με υψηλό επίπεδο κατάρτισης και μελών της εργατοαγροτικής επιθεώρησης με μεγάλο κύρος σε κάθε τομέα, τότε πιστεύω ότι θα μπορέσουμε να λύσουμε με επιτυχία αυτό το πρόβλημα, πράγμα που δεν έχουμε μπορέσει να κάνουμε για τόσο μεγάλο διάστημα.(Η Διαθήκη)

 

 

Έχουμε λοιπόν μια ετερογενή ομοιότητα που δεν είναι ανεξήγητη: τόσο στις αρχές του εικοστού όσο και σήμερα η τεχνολογία ασκεί μια μυστικιστική γοητεία όταν αναφερόμαστε στις πιο σύγχρονες ακραίες επιτυχίες της. ‘Έτσι τα μοντερνίστικα πολιτικά προγράμματα είναι αναγκαστικά  ή πρωτίστως «τεχνολογικά». Μπορεί ένα αιώνα μετά , το πρόγραμμα και υλοποίηση του Λένιν να ταξινομείται ως αρχαϊκό, ωστόσο στην εποχή του αποτελεί καινοτομία που αρδεύεται από την ίδια τη μεταφυσική πηγή όπως και η τεχνολογία. Άλλωστε ο εικοστός αιώνας αρχίζει με δύο καινοτόμα  πολιτικά ρεύματα : το κομμουνισμό και τον εθνικοσοσιαλισμό. Η διαφορά τους είναι τι το ένα επιδιώκει την καινοτομία μέσω μιας «κατασκευής» ενός νέου κόσμου, ενώ το άλλο επιδιώκει την καινοτομία ως αναβίωση ενός απώτατου παρελθόντος (A.Badiou. Lenin Reloaded)

 

 

Ταυτόχρονα το πολιτικό-εκλογικό του μέτωπο ήταν απέναντι σε ένα πολιτικό ρεύμα με ασαφή δυσδιάκριτα χαρακτηριστικά. Ο Μητσοτάκης δεν νίκησε την «Αριστερά» αλλά το «Λαϊκισμό». Σε όλες τις μετεκλογικές δηλώσεις του ο «Λαϊκισμός» είναι ο μεγάλος ηττημένος (1) Νίκησε δηλαδή ένα τρόπο, ένα στυλ  πολιτικής παρά πραγματικά ένα συγκεκριμένο χώρο. Με ένα ρευστό ,σχεδόν υπερκομματικό αντίπαλο ηττημένο ο Μητσοτάκης παραμένει νικητής χωρίς να θίξει άμεσα πολιτικές γενεαλογίες και ιστορίες ακριβώς για να κυριαρχήσει στο μέσο του σχετικιστικού πολιτικού χωρόχρονου  (Πηγή)

 

«‘Όταν μιλάμε για τον αγώνα ενάντια στο λαϊκισμό δεν πρέπει να ξεχνούμε πως το χαρακτηριστικό γνώρισμα του σύγχρονου λαϊκισμού σε όλους τους τομείς : ότι είναι ακαθόριστος , ασαφής , ασύλληπτος. Ο λαϊκιστής από την ίδια του τη φύση αποφεύγει πάντα να βάλει το ζήτημα συγκεκριμένα και κατηγορηματικά» .

 

Αυτό τον ασαφή λαϊκισμό νίκησε ο Μητσοτάκης. Όμως υπάρχει ένα ενδιαφέρον παίγνιο. Το απόσπασμα είναι του Λένιν ( Ένα βήμα μπρος δύο βήματα πίσω σ.99) μόνο που ο Λένιν τα έβαζε με τους ασαφείς της εποχής του : τους «οπορτουνιστές»

 

Ο Μητσοτάκης λοιπόν, δεν καινοτομεί. Είναι Λενινιστής όσον αφορά τις μεταφυσικές συντεταγμένες των πολιτικών μοτίβων που ασκεί.

 

 

Ήδη η ΕΥΠ του Μητσοτάκη του έδειξε συμπεριφορά   a la  Cheka ( Чека   ) του Λένιν και το ελεγχόμενο επιτελικό του κράτος  με «αρκετούς σωστά εξοπλισμένους και ευσυνείδητους ανθρώπους στη Γερμανία ή τη Βρετανία» ( Lenin 1923) οδήγησε εξ’ αμέλειας (;)  57 ανθρώπους στον όλεθρο.

Αν το μεταφυσικό «καθεστώς»  της πολιτικής του Μητσοτάκη εγκαθιδρυθεί τότε μας περιμένει ένας μεταμοντέρνος φιλελεύθερος Σταλινισμός : εμπέδωση της πολιτικής τεχνολογίας της εποχής , πατριωτικός ενθουσιασμός, οικονομική ανασυγκρότηση .

 

(1)        Στον Νεοδημοκρατικό καταμερισμό, ο Μητοτσάκης είναι κατά του λαικισμού αλλά την Αριστερά νίκησε ο «Γκραμσιανός» Βορίδης (πηγή)

 

 

Info:

 

Eckard Bolsinger . The autonomy of the political.2001

Robert   Daniels . The State and the Revolution .1962

Σχετικότητες πέραν της "κοπτοραπτικής"

Υπάρχει εκτεταμένη βιβλιογραφία , η οποία αμφισβητεί   όλες τις μεταφορές της πολιτικής σε συντεταγμένες του χώρου  . Έτσι η απλούστερη μεταφορά , ο άξονας δεξιά-αριστερά ,είναι εξαιρετικά ατελέσφορη για την συναγωγή συμπερασμάτων. Στη σχετική βιβλιογραφία, παρατηρείται πως αποτυπώσεις  του χώρου μπορούν να αποδώσουν μεταφορικά την πολιτική μόνο αν συμπεριλάβουν την έννοια της ασυνέχειας ,της  τυχαιότητας  , της πυκνότητας του χώρου (1)

Η χρήση του άξονα δεξιά αριστερά, ορίζεται με την υπόθεση εργασίας ότι  προϋπάρχει ένα σταθερό μήκος επί του οποίου, αξιωματικά τοποθετούμε τα δύο άκρα και ανάμεσα τους τα κόμματα με βαθμολόγηση συνήθως 1-10. Αν όμως χρησιμοποιήσουμε μεταφορές του χώρου από τη θεωρία της σχετικότητας , όπου τα σώματα έχουν διαφορετική πυκνότητα μάζας και «καμπυλώνουν» τον χωρόχρονο μπορούμε πιο αποτελεσματικά τη πολιτική διάταξη.

Στην μεταφορά αυτή ο πολιτικός χώρος δεν ορίζεται από τα σταθερά άκρα, αλλά από τα κόμματα ( σώματα διαφορετικής πυκνότητας) όπου ο χώρος μεταξύ τους καμπυλώνεται ανάλογα με τη πυκνότητα  τους. Έτσι μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα πως το ΚΚΕ  έχει καταστατική ενεργειακή απόσταση από Συριζα, Μερα 25 κλπ. Μπορούμε να τα φανταστούμε ως στερεά σώματα όπου η καμπύλωση του χώρου είναι τέτοια που δεν σηματοδοτεί καμία εγγύτητα. Αντίστοιχα μπορούμε να κατανοήσουμε την Πλεύση ως στερεό σώμα του οποίου η πυκνότητα μάζας και οι ενεργειακές συντεταγμένες αμβλύνουν τις καμπυλώσεις του χώρου και επιτρέπουν μια συνεχή μετακύληση ανάμεσα σε όλα τα στερεά σώματα. Ομοίως οι Σπαρτιάτες  δημιουργούν  τη πιο πολύπλοκη καμπύλωση και επομένως τη λιγότερη δυνητική προσέγγιση με οποιοδήποτε κόμμα.

 

Μια τέτοια μεταφορά, με την ευρύτητα της , μπορεί να μας αποκαλύψει καλύτερα γιατί οι αναλύσεις με βάση τον γραμμικό άξονα , έχουν τόσο προφανείς ατέλειες οδηγούν σε απλουστευτικά σχήματα, τα οποία εγκλωβίζουν την ιδεοκίνηση σε εξαιρετικά νεφελώδεις περιοχές. Τα πράγματα χειροτερεύουν με την γνωστή επωδό της «τελευταίας ανάλυσης» όπου όλες οι αριστερόφωνες παρατάξεις είναι «τελικά» πολιτικές εκφράσεις της 17 Ν ενώ όλες οι κεντρώες δεξιές είναι «τελικά» μεταμφιεσμένοι Ναζί.

Ας ξαναδούμε τα πράγματα, εκτός της σχετικότητας .

Η πέραν της ΝΔ περιοχή καταλαμβάνεται από τρία κόμματα για τα οποία αναφερόμαστε ως άκρα δεξιά. Με όρους κλασσικής πολιτικής φιλοσοφίας τα πέραν της ΝΔ κόμματα έχουν μια ενδιαφέρουσα τυποποίηση.

Με βάση την τυπολογία που εισάγει ο A.Badiou ( Logic or Worlds p 72)  τα αντιαριστερά ρεύματα ταξινομούνται ως συντηρητικά ( αντιδραστικά) και σκοταδιστικά ( μετά φασιστικά) . Ο Badiou είναι ο τελευταίος που θα μπορούσε να κατηγορηθεί για μία λείανση των διαφορών μεταξύ ρευμάτων της δεξιάς, αλλά είναι κατηγορηματικός : μεταξύ συντηρητικών και σκοταδιστικών ρευμάτων  υπάρχει ρήγμα ισότιμο με το ρήγμα μεταξύ  αριστερών επαναστατικών και αστικών φιλελεύθερων ρευμάτων.  Τα συντηρητικά ρεύματα , αρνούνται ( αντιδρούν) σε αλλαγές προς νέες μορφές βίου ενώ τα σκοταδιστικά ρεύματα απεργάζονται μια ριζική αποδόμηση του βίου.

Η Λύση και η Νίκη είναι τυπικά συντηρητικά κόμματα με δυσανεξία στις αλλαγές ,καθήλωση του κοινωνικού γίγνεσθαι σε μια Ελλάδα του 50, φόβο απέναντι στο μεταναστευτικό και αναζήτηση λύσεων πίσω στο χρόνο.

Οι Σπαρτιάτες είναι τυπικά σκοταδιστικό κόμμα , με απ’ ευθείας αναφορές σε ένα τυφλό «αντισυστημισμό» , εργαλειακή αντίληψη της δημοκρατίας , απουσία στοιχειωδών προτάσεων , ηθική επιβεβαίωση της  τυφλής βίας  μέσω της δηλωμένης τους συνάφειας με τους καταδίκους της ΧΑ.

Οι συντηρητικοί έχουν βάση την επαρχία, την ενορία, την πυρηνική οικογένεια  , την παράδοση, ενώ οι σκοταδιστές έχουν καθολική υπεροχή στις διάφορες «θύρες» των γηπέδων και τις μιντιακές εκφράσεις τους.

Στην ελληνική περίπτωση υπάρχουν διαφορές και στην κινηματική συμπεριφορά.

 Είναι γνωστό πως «τα    δεξιά κινήματα, είναι αντιδραστικά όχι μόνο στο ότι επιδιώκουν να αποκαταστήσουν μια κοινωνική τάξη του παρελθόντος, αλλά και στο ότι δανείζονται (συχνά σε διαστρεβλωμένη μορφή) τα ρεπερτόρια διαμαρτυρίας, τα λεξιλόγια, ακόμη και τους δεδηλωμένους στόχους της αριστερής αντίστασης. και απελευθερωτικά κινήματα. (Hardt, Michael; Νέγκρι, Αντόνιο Assemply  σελ. 51)» . Οι σκοταδιστές είναι πιο κινηματικοί, μπορούν να κατέβουν σε διαδηλώσεις και να συγκρουστούν , ενώ οι συντηρητικοί ακολουθούν τα πρωτόκολλα μιας εύλογης διαμαρτυρίας των νοικοκυρέων.

Έτσι μπορούμε να πούμε πως υπάρχει ένα σαφές όριο εκείθεν του οποίου τοποθετούνται η Σπαρτιάτες, ενώ η απόσταση της Νίκης και της Λύσης από τα πιο συντηρητικά κομμάτια της ΝΔ δεν είναι αξεπέραστη. Οι  «Νίκη»- «Λύση είναι απ’ ευθείας απόγονοι του Λαος και του Χριστόδουλου  και έχουν ελαφρώς ένα βλέμμα προς τα αριστερά τους. Το βλέμμα αυτό , γίνεται εύκολα φλερτ και συγγένεια με τη ΝΔ  στο μοτίβο Γεωργιάδη, Βορίδη, Πλεύρη.

Αν θέλουμε να σκεφτούμε εκτός της «κοπτοραπτικής» όπου ο Σύριζα είναι «Μαρξιστικό κόμμα»  και η ΝΔ  ακροδεξιοί Νεοφιλεύθεροι, αν θέλουμε να αποφύγουμε την «τελευταία» ανάλυση, τότε πέραν της ΝΔ δεν υπάρχει ακροδεξιά: υπάρχουν δυο  διακριτές εστίες συντηρητισμού και μια σκοταδιστική μεταφασιστική συμπύκνωση. Με 10 % συντηρητικούς και 4 % μεταφασίστες δεν υπάρχει τίποτα εξωφρενικό.

 

 

 

(1)   Yannis Stavrakakis (2011) The radical act. Towards a spatial critique.

Νεκροπολιτική και υπερχειλίζοντες νόμοι

 

18 Ιουνίου 2022 δολοφονείται ο Γ.Μητσός , γιος επιχειρηματία που εμπλέκεται σε μεγάλη επένδυση στο χώρο διανομής πετρελαιοειδών Πηγή

24 Απριλίου  Μαίου 2022 δολοφονείται ο Γ. Σκαφτούρος που δραστηριοποιείται στο χώρο διανομής πετρελαιοειδών  πηγή

28 Φεβρουαρίου 2023 γίνεται το δυστύχημα των Τεμπών με 57 νεκρούς.

7 Ιουνίου 2023 δολοφονείται ο Β Ρουμπέτης , ο οποίος έχει εκτίσει ποινή δολοφονίας για το Φιλόπουλο, οδηγεί θωρακισμένο όχημα ιδιοκτησίας Σκαι (Αλαφούζος)  έχει υπάρξει έκτακτος δημοτικός υπάλληλος Πειραιά ( Μώραλης , Μαρινάκης) και η θύρα 7 τον αποχαιρετά με ένα μεγαλοπρεπές πανό.

14 Ιουνίου 2023 βυθίζεται το αλιευτικό στα ανοικτά της Πύλου με εικαζόμενους 600 νεκρούς

25 Ιουνίου 2023 αναμένεται η θριαμβευτική επανεκλογή Μητσοτάκη ,με θεωρούμενη αιτία της νίκης την «επιστροφή της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή κανονικότητα». Πρόκειται μάλλον για την πιο υποτονική , άγευστη εκλογική περίοδο με την πιο προβλεπόμενη έκβαση.

Η συσχέτιση  των δολοφονιών, των δυστυχημάτων με την εκλογή Μητσοτάκη γίνεται για να υπογραμμίσει την «κανονικότητα» του βίαιου θανάτου, την ενσωμάτωση του στο συνεχές του σύγχρονου βίου.  Παρότι η προσωρινή διόγκωση του περιστατικών , εμφανίζεται ως διεσταλμένο βίωμα εντός μιας ρέουσας καθημερινότητας , τελικά η πληθώρα παρόμοιων περιστατικών  δημιουργεί ένα ιξώδες έδαφος , ένα πατινάζ θανάτου επί του οποίου είμαστε ικανοί να κινούμαστε.

Ο Achille Mbembe ονομάζει την συνθήκη του σύγχρονου βίου ως Νεκροπολιτική. (Mbembe, Achille. Necropolitics. Duke University Press.)

Γράφει σχετικά:

Όσο για τις δημοκρατίες, δεν έχουν πάψει να αδειάζουν και να αλλοιώνονται στο καθεστώς τους. Καθώς οι φαντασιώσεις και τα ατυχήματα είναι πλέον το μοναδικό τους θέμα, έχουν γίνει απρόβλεπτες και παρανοϊκές, αναρχικές δυνάμεις χωρίς σύμβολα, χωρίς νόημα ή πεπρωμένο ( σελ 184)

Τα πρώτα τέσσερα κεφάλαια έδειξαν πώς η εχθρότητα αποτελεί πλέον το πνεύμα των φιλελεύθερων δημοκρατιών και πώς το μίσος τους δίνει την εντύπωση ότι βιώνουν ένα καθαρό παρόν, μια καθαρή πολιτική, χρησιμοποιώντας μέσα που τα ίδια είναι αγνά. (σελ 78)

Έτσι όσοι περίμεναν τουλάχιστον τα Τέμπη να προσδιορίσουν ιδιαίτερες εκλογικές συμπεριφορές, έσφαλαν νομίζοντας ότι  η γνωστή  υπεροπλία της ΝΔ στα ΜΜΕ διαμόρφωσε την κοινή γνώμη. Δεν είχαν υπολογίσει το βαθμό ώσμωσης του θανάτου στο γίγνεσθαι της καθημερινότητας.

Βέβαια τα περιστατικά που ανήκουν στον βιόκοσμο της αυθεντικής εγκληματικότητας έχουν υποστεί μια επιπλέον κατεργασία αποσιώπησης . Οι συσσωματώσεις  μεγάλων συμφερόντων απολαμβάνουν της προστασίας που προσφέρει η λεγόμενη διαπλοκή μέσω μιας  υπερχειλίζουσας νομικής πραγματικότητας .Έχει επισημανθεί πως η ανομία στις σύγχρονες κοινωνίες εξασφαλίζεται από την πληθώρα και όχι την απουσία νομικών ρυθμίσεων. Οι υπεράριθμες, επικαλυπτόμενες, ασαφείς Νομικές ρυθμίσεις περιορίζουν τα πάντα σε ένα στενό  «νόμιμο» αφήνοντας το ευρύτερο «θεμιτό» αιωρούμενο.( G.Agamben: The Mystery of Evil p.3)

 Όποιος ευλόγως αναρωτιέται  για την εξωφρενική ιστορία Ρουμπέτη , όπου τα πάντα συγκρούονται με τη κοινή λογική, ας είναι σίγουρος πως για όλα ( χρήση αυτοκινήτου Αλαφούζου , διορισμός στο Δήμο Πειραιά με ποινικό μητρώο φόνου κλπ) θα υπάρξουν εύλογες νομικά τεκμηριωμένες απαντήσεις που συνάδουν με το περιορισμένο «νόμιμο»  , δηλαδή τον καταιγισμό σχετικών νόμων και διατάξεων.

Οι αριστερόφωνοι προχειρολόγοι  του Συριζα, κατά καιρούς επικαλέστηκαν την ρήση «θα σας ταράξουμε στη νομιμότητα» ευρίσκοντο προ  εξηκονταετίας . Όταν ο Ηλιού τα έλεγε, όπου η κυρίαρχη συνθήκη λειτουργούσε μέσω της επιλεκτικής περιορισμένης χρήσης του νόμου. Έτσι μη αντιλαμβανόμενοι τον τρέχοντα  νομικό πληθωρισμό βυθίστηκαν κανονικά σε ατελέσφορους χειρισμούς με γνωστά αποτελέσματα τουλάχιστον αδράνειας και απραξίας ( Novartis, άδειες καναλιών κλπ) .Δεν είναι καθόλου τυχαίο πως  η μοναδική εκ των έσω οξεία κριτική προήλθε από πρώην υπουργό Δικαιοσύνης μάλιστα προερχόμενο από τα έγκατα της ιστορικής Ανανεωτικής Αριστεράς. Σήμερα  τυπικά ορθές διαδικασίες εντός νόμων προσφέρουν αξιοθαύμαστα αποτελέσματα προσβολής της κοινής λογικής ( παραγραφή Siemens, αναπάντητα ερωτήματα για υποκλοπές, κλπ).

Η επερχόμενη κατίσχυση του Μητσοτάκη ,θα ορίσει μια κυβέρνηση εντός του καθεστώτος Νεκροπολιτικής και Νομικού πληθωρισμού. Οι αναμενόμενες προσαρμογές προς την «Ευρωπαική κανονικότητα»  φαίνονται να έχουν ευρεία συναίνεση .

Κατά βάθος ευρισκόμαστε στην όγδοη χρονιά ευρύτατων συναινέσεων .

Ο Σύριζα , ανεξάρτητα από την αυτοκατανόηση του ως αγωνιστική αντιμνημονιακή δύναμη, είχε μια στρωτή τετραετία  ( 15-19) , εξ’ αιτίας και όχι παρά, το τρίτο μνημόνιο το οποίο είχε ψηφιστεί από όλους τους «συστημικούς». Ο Μητσοτάκης ευνοήθηκε κατά βάθος από την πανδημία όπου φάνηκε «έτοιμος από καιρό» να εφαρμόσει τις all time classic συντηρητικές πολιτικές των επιδομάτων , προκαταβολών για τα οποία ο Συριζα μένει άφωνος  , καθώς ο εκπτωχευμένος από καιρό θεωρητικός του εξοπλισμός *  κατέτασσε το Μητσοτάκη στους  «Νεοφιλελεύθερους» ( Lol) .

Όμως είναι αδύνατο για τον Μητσοτάκη να διαλευκάνει τις παρακολουθήσεις, να περιορίσει τους πιστολέρο που γίνονται δημοτικοί υπάλληλοι. Η αδυναμία του δεν σχετίζεται με μια απ’ ευθείας εμπλοκή του , με μια «διαπλοκή»  ( που ίσως να αποκάλυπταν ερευνητές δημοσιογράφοι) αλλά με τις σταθερές του ισχύοντος καθεστώτος. Εξ΄ ορισμού οι   μυστικές υπηρεσίας στηρίζονται στην αρχή του Θου Βου «δεν σε ξέρω , δεν με ξέρεις» ενώ ξέρουμε από το 1970 ότι  τα πειστήρια καταστρέφονται όπως τα κασετόφωνα στο πρώτο γύρο των «Επικίνδυνων Αποστολών». Όσον αφορά τους πιστολέρο  , απλά ας θυμόμαστε ότι απασχολούνται σε  εφοπλιστές για  τους οποίους ξέρουμε πως ο τελευταίος με εμπλοκή με το νόμο ήταν ο Τυπάλδος του «Ηρακλείου» …

 

 

(1*  Οι πρώτες αναλύσεις του  για τα αποτελέσματα των εκλογών, παραπέμπουν σε διαλεκτικό υλισμό του 50 με «υποκειμενικούς και αντικειμενικούς παράγοντες», μηχανική κοινωνιολογία τριών τάξεων, άφθονο οικονομισμό  κλπ .Που ‘ σαι ρε κλασσική ανανεωτική αριστερά με τα «σεντόνια» σου ,τις αναφορές σε Gramsci, Πουλατζά όπου κείμενα διαλόγου  ήταν κλασσικά δοκίμια υψηλής ποιότητας κοινωνικής ανάλυσης…

 

 

 

Γεωργίου, Κατρούγκαλος,Πνευματικός

 

Ο θάνατος του Γιώργου Γεωργίου ήταν η αφορμή να ξαναδούμε τη συμβολή του σε ένα ευρύτερο φαινόμενο των 90’s : την εισαγωγή στο δημόσιο  χώρο ενός λόγου ακατέργαστου , ωμού που προέρχεται από κοινωνικούς αστερισμούς με χαμηλό μορφωτικό και οικονομικό φωτισμό. Είναι ακριβώς η εποχή που άλλες πτυχές αυτού του πρωτόλειου  λόγου εισέρχονται στην τηλεόραση από άλλες εισόδους: Πάνια, Μικρούτσικος, Λιαροπούλου, Τατιάνα,Ερωτοδικείο κλπ  

Την ίδια εποχή ενισχύονται μορφές και εκφράσεις ενός ρεύματος θραύσης , ενίοτε και απαλλοτρίωσης  του κλασσικού ρεπερτορίου, με το πρόσχημα ή την πρόθεση της θεατρικής ανανέωσης .Είναι η εποχή που στην Επίδαυρο παρουσιάζονται οι πρώτες «εναλλακτικές» παραστάσεις με πάσης φύσεως πειραματισμούς. Λίγα χρόνια αργότερα η Τηλεόραση βρίσκει τη Χρυσή Όρνιθα με τα διάφορα reality .

H εισβολή του ωμού λόγου που ξεκινάει σχηματικά με τον Γεωργίου , προαναγγέλλει και συνοδεύεται με μια γιγαντιαία χειρονομία άρσης πρωτόκολλων σε διάφορα επίπεδα.

Έτσι όταν τα λεγόμενα μέσα δικτύωσης εισέρχονται στην επικοινωνία, βρίσκουν ώριμες τις συνθήκες. Είναι ενδιαφέρον  πως η  ορολογία  μεταβλήθηκε: από Trash το 90 , μιλάμε για Cult μετά το 2010.  Με κάποιο τρόπο η πρώτη φάση εμπεριέχει μια συστολή ή και ελαφρά ενοχοποίηση , άρα είναι Trash, ενώ σταδιακά  γίνεται ιδιαιτερότητα άρα Cult.

Κάπου στο μέσο της περιόδου, το Σπιρτόκουτο του Οικονομίδη επισφραγίζει την συγκυρία: ο ωμός λόγος και τα υλικά του συμφραζόμενα φωτίζονται ιδιαίτερα και ανατομικά στη κινηματογραφική συνθήκη.

Η μείωση της αυστηρής κριτικής προς τις απόπειρες «ανανέωσης» του κλασσικού θεατρικού ρεπερτορίου και η τελική επικράτηση θεατρικών εκφράσεων τύπου «φύρδην μίγδην» συμπίπτει με την απενοχοποίηση του ακατέργαστου ανορθόγραφου ασύντακτου , κυρίως βίαιου λόγου.

 Η εξέλιξη είχε μια σύνοδη  παρενέργεια : η διόγκωση του δημόσιου λόγου με υλικά από  το μενού της ωμότητας αλλά την θραύση στοιχειωδών πρωτοκόλλων συζήτησης. Με κάποιο τρόπο, τοποθετούνται όλα τα θέματα στο τραπέζι και νομιμοποιούνται όλες οι απόψεις να εκφέρονται ανεξάρτητα από τις απαιτούμενες συντεταγμένες τους το λεγόμενο πλαίσιο τους. πχ Ιστορικοί συζητάνε εισηγήσεις συνεδρίων ,όπου οι διατυπώσεις γίνονται με εννοιολογική λεπτότητα και ακρίβεια, με πολίτες ή δημοσιογράφους που «έχουν σχέση» και τελικά το αποτέλεσμα είναι ένας χαοτικός συμφυρμός απόψεων που επικεντρώνονται σε διαφορετικά επίδικα.

Χαρακτηριστικές είναι οι περιπτώσεις των Κατρούγκαλου, Πνευματικού. Και οι δύο βυθισμένοι  στο επικοινωνιακό πλαίσιο «φύρδην μίδγην» εκφέρουν απόψεις που έχουν αξία και νόημα σε μια άλλη συνθήκη διαλόγου: πχ σε ένα επιστημονικό συνέδριο. Τα αποτελέσματα είναι γνωστά : τόσο αυτοί όσο και οι απόψεις τους απορρίπτονται στον πολιτικό  καιάδα.

Ο Κατρούγκαλος συνετέλεσε σε μια σοβαρή αλλά τελικά ανεπαρκή μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού. Προσβλέποντας σε μια κατ’ εξοχήν εκσυγχρονιστική κατεύθυνση, που ευτυχώς επιβλήθηκε από μνημόνιο , έκανε μια πρώτη φάση ενοποίησης των ταμείων και προσπάθησε να ισορροπήσει το χάσμα κρατήσεων ανταποδόσεων μεταξύ μισθωτών και άλλων εργαζομένων. Βρίσκοντας μεγάλο αριθμό ασφαλισμένων του πρώην ΟΑΕΕ με απλήρωτες εισφορές διαλέγει τελικά τον πιο απρόσφορο, πολύπλοκο και τελικά αλυσιτελή τρόπο. Τα υπόλοιπα είναι γνωστά : δεν ορίζει μεταβατικές διατάξεις , αδικεί κατάφορα τους συνεπείς μικρομεσαίους , δίνει προσχήματα στους συνεπείς αλλά έχοντες να διαιωνίσουν το καθεστώς αδικίας προς τους μισθωτούς , εμπλέκει την εφορία στο συνταξιοδοτικό, υποχρεώνει τους πιο ασθενείς να «κλείσουν» τα μπλοκάκια, αποσιωπά τη ζεύξη «χαμηλές εισφορές = χαμηλές συντάξεις»  κλπ. Τραγέλαφος κανονικός… Βρίσκεται σε εκπομπή που μπορεί να πει μάξιμουμ τελικά 5-7 ατάκες και διαλέγει να υπερασπιστεί το νόμο του κατά το σκέλος που έχει δίκιο ( ισορροπία μισθωτών – επαγγελματιών) .Ο Γεωργιάδης του αντεπιτίθεται για το άλλο σκέλος των ατελέσφορων ρυθμίσεων και ευρίσκεται έκων άκων εκτός πολιτικής για το επόμενο διάστημα.

Ο Πνευματικός , ευρισκόμενος στο φιλικό περιβάλλον του Πορτοσάλτε, επιλέγει να αναπτύξει τους τρέχοντες προβληματισμούς όλων των συνεδρίων Βιοηθικής και Οικονομίας της Ιατρικής σε μια παράγραφο 15 λέξεων. Δεν χρειάζεται και μεγάλη συνάφεια με τη σύγχρονη Ιατρικής για να μη ξέρεις πως με την αυτονόμηση του Ιατρικού – Φαρμακευτικού πλέγματος, τη φρενήρη ανάπτυξη της τεχνολογίας όλα τα δημόσια συστήματα Υγείας ευρίσκονται προ του καινοφανούς  ιστορικού αινίγματος: Η τεχνολογία μπορεί να παρατείνει τη ζωή όλων, να θεραπεύσει τα πάντα, υπό τη προϋπόθεση ότι κάποιος μπορεί να καλύψει το κόστος. Στο κεντρικό επίπεδο όλων των κρατών λαμβάνονται αποφάσεις που τελικά ρυθμίζουν προσδόκιμα ζωής, ορίζουν προτεραιότητες , διατάσσουν κλίμακες προσφορών κλπ δηλαδή τελικά ορίζουν ζωή και θάνατο. Ο Πνευματικός λειτουργώντας  περίπου όπως ο Λεωτσάκος στο Ερωτοδικείο , έχοντας υπ’ όψιν το κοινό της εκπομπής αποφαίνεται εκτός τόπου και χρόνου. Δικαίως μπορεί να συντροφεύσει πλέον την Πέπη Τσεσμελή.

Ο χαοτικός συμφυρμός απόψεων και διαφόρων «τύπων» λόγου, στον κλίβανο τήξης των «κοινωνικών δικτύων» διαμόρφωσε ένα τόσο ασφυκτικό τοπίο, ώστε η τηλεοπτική αντιμαχία των υποψηφίων πρωθυπουργών ήταν τελικά πετυχημένη. Το αυστηρό πρωτόκολλο ερωτήσεων απαντήσεων , είχε αφ’ εαυτού μια αξία: στοιχειώδεις σταθερούς κανόνες ανταλλαγής απόψεων.  Μια επανάληψη της δεν θα με κούραζε καθόλου.

Η βιβλική περίπτωση της Βαβέλ έχει μια ενδιαφέρουσα επικαιρότητα.

Ως γνωστόν η ίδια η Βαβέλ είναι για την εποχή της ένα τεράστιο τεχνολογικό επίτευγμα: είναι μια πολυδαίδαλη και ίσως πολυόροφη πόλη. Οι γλώσσες που δεν επικοινωνούν συνευρίσκονται στον τεχνικά καθορισμένο χώρο που προκύπτει από την υψηλότερη  τεχνολογία της εποχής. Η ασυνεννοησία δεν συμβαίνει στο περιβάλλον του χωριού. Μπορούμε να πούμε πως η σημερινή τεχνολογία , η σημερινή Βαβέλ , είναι πολλαπλά πιο επικίνδυνη γιατί μπορεί να προκαλέσει ασυνεννοησία αφού «τήξει» όλες τις γλώσσες δημιουργώντας ένα καθεστώς επικοινωνίας στο χαμηλότερο επίπεδο .

Δεν είναι τυχαίο πως οι πιο πετυχημένοι επίγονοι του Γεωργίου ονομάζονται Μαρμίτα.